Diagnostyka nowej generacji. Jak AI i zaawansowane obrazowanie zmieniają ocenę pacjenta? Diagnostyka medyczna wchodzi w etap, w którym wartość badania coraz rzadziej wynika wyłącznie z samego obrazu, zapisu EKG lub pojedynczego wyniku. Coraz większe znaczenie ma to, jak dane diagnostyczne są pozyskiwane, analizowane, priorytetyzowane, opisywane i wykorzystywane w decyzji klinicznej. To właśnie ten kierunek opisuje trend diagnostyki nowej generacji. Sztuczna inteligencja w radiologii i kardiologii, zaawansowane obrazowanie, tomografia photon-counting CT, systemy wspierające raportowanie oraz integracja danych z dokumentacją pacjenta pokazują, że diagnostyka przestaje być oddzielnym etapem procesu leczenia. Staje się jednym z kluczowych elementów ścieżki klinicznej — od wykrycia problemu, przez ocenę ryzyka, po kwalifikację do terapii i monitorowanie efektów. Dla placówek medycznych oznacza to zmianę sposobu myślenia o inwestycjach diagnostycznych. Pytanie nie brzmi już wyłącznie: „czy urządzenie daje lepszy obraz?”, ale również: czy technologia pomaga szybciej przejść od badania do decyzji, poprawia jakość informacji diagnostycznej i realnie wspiera pracę specjalistów? Dlaczego diagnostyka nowej generacji zyskuje znaczenie właśnie teraz? Diagnostyka znajduje się dziś pod presją kilku zjawisk jednocześnie. Placówki wykonują coraz więcej badań obrazowych, rejestrują coraz więcej danych fizjologicznych i korzystają z coraz bardziej złożonych systemów informatycznych. Rośnie więc ilość informacji, którą trzeba nie tylko zebrać, ale również szybko uporządkować, opisać i przekazać do decyzji klinicznej. W radiologii jednym z istotnych problemów jest obciążenie pracą i niedobór specjalistów. Publikacje dotyczące roli AI w radiologii wskazują, że niedostateczna dostępność radiologów może prowadzić do opóźnień w obrazowaniu, wydłużenia hospitalizacji i późniejszego rozpoznania [5]. W kardiologii podobne napięcie dotyczy analizy zapisów EKG, monitorowania rytmu serca, oceny ryzyka oraz interpretacji danych z różnych źródeł. Drugim czynnikiem jest rozwój sztucznej inteligencji w diagnostyce. AI może wspierać analizę obrazów, selekcję badań wymagających pilnej oceny, raportowanie oraz rozpoznawanie wzorców w danych kardiologicznych [1,6,7]. Jej znaczenie nie polega jednak wyłącznie na „wykrywaniu nieprawidłowości”. Coraz ważniejsze staje się to, czy narzędzie skraca czas od badania do decyzji i czy jest osadzone w realnym procesie pracy. Trzecim filarem trendu jest postęp w obrazowaniu. Photon-counting CT pokazuje kierunek, w którym tomografia komputerowa może dostarczać bardziej szczegółowych danych o tkankach i ich właściwościach. W materiałach dotyczących nowych systemów photon-counting CT podkreśla się znaczenie detektorów zdolnych do lepszego rozróżniania energii promieniowania, co może wspierać analizę składu tkanek i gęstości materiałów [3,4]. To dlatego trend „Diagnostyka nowej generacji” pojawia się jako naturalna kulminacja tematów AI w diagnostyce serca i photon-counting CT. Oba wątki pokazują tę samą zmianę z dwóch stron: z jednej strony rozwój algorytmów wspierających ocenę danych, z drugiej — rozwój technologii pozyskiwania bardziej wartościowej informacji diagnostycznej. Od pojedynczego badania do zintegrowanej informacji diagnostycznej Klasyczne myślenie o diagnostyce często koncentrowało się na samym wykonaniu badania: zdjęciu, skanie, zapisie EKG, wyniku laboratoryjnym lub opisie specjalisty. W praktyce klinicznej samo badanie jest jednak tylko początkiem procesu. Jego wartość pojawia się dopiero wtedy, gdy wynik zostaje właściwie zinterpretowany, przekazany i wykorzystany do decyzji o dalszym postępowaniu. Diagnostyka nowej generacji przesuwa akcent z pojedynczego wyniku na zintegrowaną informację diagnostyczną. Obejmuje ona jakość danych wejściowych, analizę obrazu lub sygnału, wsparcie algorytmiczne, priorytetyzację przypadków, raportowanie, integrację z dokumentacją oraz decyzję kliniczną. W radiologii oznacza to, że nowoczesny system diagnostyczny powinien wspierać nie tylko uzyskanie obrazu, ale także jego dalsze wykorzystanie: ocenę przez specjalistę, opis, archiwizację, porównanie z wcześniejszymi badaniami i przekazanie wyniku zespołowi terapeutycznemu. W kardiologii podobna logika dotyczy EKG, obrazowania naczyń, danych z urządzeń monitorujących oraz informacji o ryzyku pacjenta. Schemat 1. Od badania obrazowego do decyzji klinicznej Największa wartość technologii pojawia się wtedy, gdy wynik badania nie pozostaje „osobnym plikiem”, ale staje się częścią ścieżki pacjenta. Dla lekarza oznacza to dostęp do bardziej uporządkowanej informacji. Dla managera placówki — możliwość lepszego zarządzania procesem diagnostycznym. Dla pacjenta — potencjalnie krótszą drogę od badania do decyzji. Co obejmuje diagnostyka nowej generacji? Diagnostyka nowej generacji nie jest jedną technologią. To ekosystem rozwiązań, które wspierają różne etapy oceny pacjenta: od pozyskania danych, przez analizę, po decyzję kliniczną. Tabela 1. Diagnostyka nowej generacji — obszary zastosowania ObszarMożliwe zastosowanieWartość dla placówkiZaawansowane obrazowaniePhoton-counting CT, EOS Edge, diagnostyka obrazowaLepsza jakość informacji diagnostycznejAI w radiologiiAnaliza obrazów, selekcja przypadków, raportowanieSzybsza identyfikacja badań wymagających uwagiAI w kardiologiiAnaliza EKG, wykrywanie arytmii, ocena ryzykaWsparcie diagnostyki sercaProces diagnostycznyIntegracja RIS / PACS / HIS / EHRKrótsza ścieżka od badania do decyzjiDecyzja klinicznaŁączenie danych obrazowych, sygnałowych i klinicznychLepsze planowanie terapiiOrganizacja placówkiPrzepustowość, jakość, decyzje zakupoweWyższa efektywność diagnostyki Zaawansowane obrazowanie Pierwszym elementem jest zaawansowane obrazowanie. Obejmuje ono technologie, które pozwalają uzyskać dokładniejsze, bardziej użyteczne lub lepiej interpretowalne dane obrazowe. Photon-counting CT jest jednym z przykładów tego kierunku. Jego znaczenie polega na tym, że rozwój detektorów i sposobu pozyskiwania danych może zwiększać wartość informacji diagnostycznej [3,4]. W tej warstwie można również osadzić rozwiązania takie jak EOS Edge, szczególnie w kontekście diagnostyki narządu ruchu, planowania leczenia i oceny pacjenta w sposób bardziej funkcjonalny. AI w analizie obrazów Drugim elementem jest sztuczna inteligencja w analizie obrazów. AI może wspierać radiologów w wykrywaniu nieprawidłowości, oznaczaniu przypadków pilnych, porządkowaniu kolejki badań i przyspieszaniu wybranych etapów pracy. Przegląd dotyczący efektywności AI w obrazowaniu medycznym wskazuje, że większość analizowanych badań opisywała poprawę efektywności po wdrożeniu AI, choć autorzy podkreślali znaczenie realnych warunków klinicznych i właściwej implementacji [6]. W praktyce oznacza to, że nie wystarczy sam algorytm o wysokiej skuteczności w warunkach testowych. Narzędzie musi pasować do procesu pracy, być zrozumiałe dla personelu, integrować się z systemami placówki i wspierać zadania, które rzeczywiście są problemem w codziennej diagnostyce. AI w diagnostyce serca Trzecim elementem jest AI w diagnostyce serca. Kardiologia jest obszarem, w którym duże znaczenie mają dane sygnałowe, obrazowe i czasowe. Analiza EKG, wykrywanie migotania przedsionków, ocena ryzyka i wsparcie diagnostyki niewydolności serca to przykłady zastosowań, w których algorytmy mogą pomagać specjalistom szybciej identyfikować istotne wzorce [1,2,7]. Szczególnie ważne jest odpowiedzialne przedstawianie takich rozwiązań. AI w kardiologii nie powinna być opisywana jako autonomiczny system decydujący za lekarza. Jej wartość polega na wspieraniu specjalisty: analizie danych, wychwytywaniu sygnałów ostrzegawczych i porządkowaniu informacji, które następnie muszą zostać ocenione w kontekście klinicznym pacjenta [8]. Proces diagnostyczny Czwartym elementem jest proces diagnostyczny. Obejmuje integrację systemów RIS, PACS, HIS i EHR, zarządzanie kolejką badań, priorytetyzację przypadków pilnych, raportowanie oraz przepływ informacji między zespołami. To właśnie tutaj często ujawnia się praktyczna wartość technologii. Nawet bardzo zaawansowane urządzenie może mieć ograniczony wpływ na pracę placówki, jeśli wyniki są trudne do przesłania, raporty wymagają ręcznego przepisywania, a dane nie trafiają do osób podejmujących decyzję. Diagnostyka nowej generacji wymaga więc myślenia nie tylko o parametrach technicznych, ale również o organizacji pracy. Decyzja kliniczna Ostatnim elementem jest decyzja kliniczna. Diagnostyka ma sens wtedy, gdy pomaga odpowiedzieć na pytanie: co dalej zrobić z pacjentem? Czy wymaga pilnej interwencji? Czy powinien zostać skierowany do kolejnego specjalisty? Czy potrzebuje monitorowania? Czy wynik zmienia plan leczenia? W tym ujęciu AI, obrazowanie i dane nie są celem samym w sobie. Ich zadaniem jest poprawa jakości informacji, która trafia do lekarza. Dlatego diagnostyka nowej generacji powinna być oceniana przez pryzmat użyteczności klinicznej, a nie tylko przez technologiczną nowość. Jakie problemy kliniczne i organizacyjne rozwiązuje ten trend? Diagnostyka nowej generacji odpowiada przede wszystkim na problem przeciążenia informacyjnego. Placówki generują coraz więcej danych obrazowych, kardiologicznych i klinicznych, a specjaliści muszą nadać im właściwy priorytet. AI może pomagać w porządkowaniu informacji i wskazywaniu przypadków, które wymagają szybszej uwagi [5,6]. Drugim problemem jest potrzeba szybszego rozpoznania. W kardiologii, radiologii, onkologii, neurologii czy diagnostyce stanów ostrych czas od badania do decyzji może wpływać na dalsze postępowanie. Technologia ma wartość wtedy, gdy nie tylko poprawia jakość danych, ale także skraca drogę od wyniku do interpretacji. Trzecim wyzwaniem są ograniczenia klasycznego obrazowania. Tradycyjne techniki mogą być ograniczane przez rozdzielczość, kontrast, dawkę, artefakty lub zakres informacji możliwej do uzyskania z badania. Photon-counting CT pokazuje, że postęp w diagnostyce może dotyczyć nie tylko „ostrzejszego obrazu”, ale także bardziej szczegółowej informacji o badanych strukturach [3,4]. Czwartym problemem jest fragmentacja informacji diagnostycznej. Obrazy, opisy, zapisy EKG, dokumentacja medyczna i dane administracyjne często funkcjonują w różnych systemach. Diagnostyka nowej generacji wymaga integracji tych informacji w sposób, który wspiera lekarza, a nie tworzy kolejne źródło chaosu. Ostatnim wyzwaniem jest ocena wartości technologii przed zakupem. Sama innowacyjność nie wystarczy. Placówki muszą analizować wpływ rozwiązania na jakość badania, czas pracy, przepustowość, integrację z systemami, użyteczność kliniczną, koszty wdrożenia i szkolenie personelu. Wpływ na praktykę kliniczną Dla lekarzy i diagnostów diagnostyka nowej generacji oznacza dostęp do bardziej zaawansowanych narzędzi analizy, ale również konieczność nowego sposobu pracy z informacją. Specjalista nie ocenia już wyłącznie obrazu lub zapisu. Coraz częściej pracuje z danymi wspieranymi algorytmicznie, raportami, alertami, porównaniami i wynikami z różnych źródeł. W radiologii AI może wspierać analizę obrazów, oznaczanie przypadków pilnych i usprawnianie raportowania. W warunkach niedoboru radiologów takie rozwiązania mogą pomagać lepiej wykorzystywać zasoby i ograniczać opóźnienia, choć nie usuwają potrzeby nadzoru specjalisty [5]. W kardiologii AI może wspierać analizę EKG i wykrywanie migotania przedsionków. To ważne, ponieważ migotanie przedsionków bywa napadowe i bezobjawowe, a jego rozpoznanie może być klinicznie trudne [7]. Algorytmy mogą pomagać w analizie dużej liczby zapisów, ale wynik wymaga interpretacji lekarza. W diagnostyce kardiologicznej rozwijają się również technologie łączące obrazowanie i AI. Przykładem jest platforma Ultreon 3.0, opisywana jako rozwiązanie wspierające obrazowanie naczyń wieńcowych i ocenę przed oraz po interwencji [9,12]. Takie rozwiązania pokazują, że diagnostyka przyszłości będzie coraz częściej integrować obraz, analizę danych i decyzję terapeutyczną. Najważniejsze jest jednak zachowanie właściwych proporcji. Diagnostyka nowej generacji nie powinna być komunikowana jako zastępstwo lekarza. To narzędzie wspierające ocenę, porządkowanie informacji i skracanie drogi do decyzji. Ostateczna interpretacja nadal wymaga kompetencji klinicznych. Wpływ na organizację pracy placówki Dla dyrektorów i managerów diagnostyki trend ma znaczenie nie tylko technologiczne, ale również organizacyjne. Nowe rozwiązania mogą wpływać na kolejki badań, przepustowość pracowni, czas raportowania, komunikację między zespołami i jakość dokumentacji. Pierwszym obszarem wartości jest skracanie ścieżki od badania do decyzji. Jeśli system pomaga szybciej oznaczyć przypadek pilny, przygotować raport lub przekazać wynik do lekarza prowadzącego, wpływa nie tylko na pracę diagnostyki, ale na cały proces opieki. Drugim obszarem jest lepsze zarządzanie obciążeniem personelu. W placówkach, w których liczba badań rośnie szybciej niż dostępność specjalistów, technologia może pomagać w selekcji i porządkowaniu pracy. Nie oznacza to automatycznej redukcji zadań, ale może wspierać bardziej racjonalny podział uwagi. Trzecim obszarem jest jakość informacji. Zaawansowane obrazowanie może zwiększać wartość danych wejściowych, a AI może wspierać ich analizę. Dla placówki oznacza to potencjalnie większą użyteczność diagnostyki, ale również konieczność wdrożenia procedur jakości, walidacji i kontroli wyników. Czwartym obszarem są decyzje zakupowe. Nowe technologie diagnostyczne powinny być oceniane nie tylko przez parametry techniczne, ale również przez wpływ na proces pracy. W praktyce warto pytać: czy rozwiązanie integruje się z systemami placówki? Czy wspiera raportowanie? Czy skraca czas do decyzji? Czy poprawia jakość informacji klinicznej? Czy personel będzie potrafił wykorzystać jego możliwości? Tabela 2. Kto powinien obserwować ten trend? Grupa odbiorcówProblem / wyzwanieZnaczenie diagnostyki nowej generacjiRadiologRosnąca liczba badań, presja czasu, jakość opisuAI i zaawansowane obrazowanie mogą wspierać analizę obrazów, selekcję przypadków i raportowanie.KardiologSzybka identyfikacja ryzyka, analiza EKG i sygnałówAI może wspierać wykrywanie arytmii, ocenę ryzyka i interpretację danych.Dyrektor placówkiKoszty, jakość diagnostyki, przepustowośćNowe technologie mogą wspierać bardziej efektywny proces diagnostyczny i decyzje inwestycyjne.Manager diagnostykiOrganizacja pracy, kolejki, integracja systemówDiagnostyka nowej generacji może pomóc w zarządzaniu badaniami, raportowaniem i przepływem informacji.Osoba odpowiedzialna za zakupyOcena wartości technologiiTechnologie powinny być oceniane przez wpływ na jakość diagnostyki, proces pracy i potrzeby kliniczne.Producent / dostawca technologii medycznychPozycjonowanie technologii i edukacja rynkuTrend pokazuje potrzebę komunikowania wartości klinicznej, danych i integracji.PacjentSzybsza diagnostyka, trafniejsze rozpoznanie, krótsza ścieżka do decyzjiNowe technologie mogą pośrednio wspierać szybszą i bardziej precyzyjną ocenę stanu zdrowia. Znaczenie dla pacjenta Dla pacjenta diagnostyka nowej generacji może oznaczać krótszą drogę od badania do decyzji, bardziej uporządkowaną informację diagnostyczną i lepszą koordynację między specjalistami. Nie chodzi jednak o obietnicę, że nowa technologia automatycznie poprawi wynik leczenia. Bardziej odpowiedzialne jest stwierdzenie, że może wspierać procesy, które pomagają lekarzom szybciej i precyzyjniej ocenić sytuację kliniczną. Pierwszą wartością jest potencjalnie szybsze wykrycie przypadków wymagających pilnej oceny. W radiologii AI może wspierać priorytetyzację badań, a w kardiologii analizę zapisów EKG i sygnałów sugerujących ryzyko arytmii [1,6,7]. Drugą wartością jest lepsza jakość informacji. Zaawansowane obrazowanie może dostarczać bardziej szczegółowych danych, a integracja wyników z dokumentacją ułatwia lekarzowi spojrzenie na pacjenta w szerszym kontekście. Trzecią wartością jest bardziej spójne planowanie leczenia. Jeżeli wynik diagnostyczny jest czytelny, dobrze opisany i dostępny dla właściwego zespołu, łatwiej przejść do decyzji terapeutycznej, monitorowania lub dalszej diagnostyki. Co oznacza ten trend dla rynku technologii medycznych? Dla rynku technologii medycznych diagnostyka nowej generacji oznacza przesunięcie z komunikowania pojedynczych parametrów urządzenia na pokazywanie wartości całego procesu. Samo hasło „AI” albo „zaawansowane obrazowanie” nie wystarczy. Placówki będą coraz częściej pytać, co dana technologia zmienia w praktyce: czy poprawia jakość badania, wspiera lekarza, skraca czas raportowania, integruje się z systemami i pomaga podejmować decyzje. Pierwszym kierunkiem jest rozwój technologii zwiększających jakość danych diagnostycznych. Photon-counting CT jest tu dobrym przykładem, ponieważ pokazuje, że innowacja w obrazowaniu dotyczy nie tylko ostrości obrazu, ale również typu i wartości informacji możliwej do uzyskania z badania [3,4]. Drugim kierunkiem jest coraz większe znaczenie AI w radiologii i kardiologii. Te obszary mają szczególny potencjał, ponieważ opierają się na dużych wolumenach danych, obrazów, sygnałów i opisów. AI może wspierać analizę, ale jej wdrożenie wymaga integracji z codzienną praktyką [6,8]. Trzecim kierunkiem jest rosnące znaczenie rozwiązań zintegrowanych. Pojedynczy algorytm będzie mniej atrakcyjny niż system, który wspiera cały proces: od pozyskania danych, przez analizę, po raport i decyzję kliniczną. Czwartym kierunkiem jest komunikacja oparta na wartości klinicznej. Producenci i dystrybutorzy technologii diagnostycznych powinni pokazywać nie tylko innowacyjność, ale również konkretne zastosowanie: dla jakich pacjentów, w jakim procesie, z jakim wpływem na decyzję i przy jakich ograniczeniach. Bariery, ograniczenia i ryzyka Najważniejszym ryzykiem jest nadmierne oczekiwanie wobec AI. Algorytmy mogą wspierać diagnostykę, ale nie powinny być przedstawiane jako autonomiczny zamiennik lekarza. Zbyt uproszczona komunikacja może prowadzić do fałszywego poczucia bezpieczeństwa i błędnego rozumienia odpowiedzialności klinicznej. Drugim ograniczeniem jest jakość danych wejściowych. Zaawansowana analiza wymaga dobrych danych obrazowych, sygnałowych i klinicznych. Jeżeli są niepełne, niskiej jakości albo pochodzą z niejednorodnych źródeł, wynik analizy może mieć ograniczoną wartość. Trzecim wyzwaniem jest integracja z procesem pracy. Technologia, która wymaga osobnej aplikacji, ręcznego eksportu danych lub dodatkowych czynności administracyjnych, może zwiększać obciążenie personelu zamiast je zmniejszać. Czwartą barierą są koszty wdrożenia. Diagnostyka nowej generacji często wiąże się z inwestycjami w sprzęt, oprogramowanie, infrastrukturę, szkolenia i integrację systemów. Decyzja zakupowa powinna więc wynikać z analizy potrzeb klinicznych i organizacyjnych, a nie wyłącznie z atrakcyjności technologii. Piątym obszarem są regulacje, odpowiedzialność i bezpieczeństwo danych. AI w diagnostyce może wchodzić w obszar wyrobów medycznych, co oznacza konieczność walidacji, dokumentacji i nadzoru. Ponieważ diagnostyka nowej generacji opiera się na danych oraz integracji systemów, rośnie również znaczenie cyberbezpieczeństwa, ochrony danych pacjenta i kontroli dostępu do informacji diagnostycznej. Perspektywa CKMED Diagnostyka nowej generacji pokazuje, że rozwój medycyny nie polega już wyłącznie na coraz bardziej zaawansowanych urządzeniach. Coraz większe znaczenie ma tworzenie spójnego ekosystemu danych, obrazowania, analizy i decyzji klinicznych. Sztuczna inteligencja, photon-counting CT oraz rozwiązania zaawansowanego obrazowania mogą wspierać lekarzy w szybszej i bardziej precyzyjnej ocenie pacjenta, pod warunkiem, że są dobrze osadzone w praktyce klinicznej. Technologia powinna ułatwiać pracę specjalisty, porządkować informacje i wspierać decyzje — nie tworzyć kolejnego narzędzia oderwanego od codziennego procesu. Dla placówek medycznych oznacza to konieczność oceny technologii nie tylko przez parametry techniczne, ale również przez wpływ na proces diagnostyczny, jakość informacji i użyteczność wyniku. Dla rynku technologii medycznych — potrzebę komunikowania wartości klinicznej, integracyjnej i organizacyjnej, a nie samej „nowoczesności” urządzenia. Od trendu do praktyki klinicznej Jak przełożyć rozwój AI i zaawansowanego obrazowania na organizację diagnostyki, workflow kliniczny i decyzje podejmowane w placówce? Chcesz porozmawiać o możliwościach wykorzystania tych technologii w swoim procesie medycznym? Skontaktuj się z nami za pomocą formularza kontaktowego. Co warto obserwować w najbliższych miesiącach? W najbliższych miesiącach warto obserwować rozwój photon-counting CT i innych technologii zaawansowanego obrazowania, ponieważ pokazują one kierunek poprawy jakości danych diagnostycznych. Istotny będzie również rozwój AI w radiologii, szczególnie w zakresie priorytetyzacji badań, raportowania i wsparcia pracy specjalistów. Drugim ważnym obszarem pozostaje AI w diagnostyce serca. Analiza EKG, wykrywanie arytmii, ocena ryzyka i integracja danych kardiologicznych z procesem klinicznym będą coraz częściej pojawiać się w debacie o praktycznym wykorzystaniu AI [1,7,8]. Trzecim kierunkiem jest integracja AI z systemami RIS, PACS, HIS i EHR. Diagnostyka nowej generacji będzie miała największą wartość wtedy, gdy dane diagnostyczne będą dobrze połączone z dokumentacją i codzienną pracą zespołów. Czwartym obszarem są wdrożenia systemowe AI w diagnostyce szpitalnej. Inicjatywy europejskie dotyczące dużych pilotaży AI i generatywnej AI w obrazowaniu medycznym pokazują, że temat przesuwa się z poziomu pojedynczych eksperymentów do poziomu infrastruktury, walidacji i realnych ścieżek klinicznych [10].

Międzynarodowe Targi Rehabilitacji i Fizjoterapii  STREFA EDUKACYJNA Technomex Wiedza. Praktyka. Technologie.  1–3 października 2026 | PTAK WARSAW EXPO | hala E, stoisko E4.02  Weź udział w merytorycznych wykładach i warsztatach prowadzonych przez zaproszonych ekspertów w ramach Targów Rehabilitacji i Fizjoterapii. Poznaj praktyczne podejście do rehabilitacji, fizjoterapii, medycyny sportowej i neurorehabilitacji oraz porozmawiaj z prelegentami.  ZOBACZ PROGRAM I ZAPISZ SIĘ   Udział bezpłatny | Liczba miejsc na każdą sesję: 15 osób  Najważniejsze informacje  DATA: 1–2 października 2026  MIEJSCE: PTAK WARSAW EXPO, hala E, stoisko E4.02  LIMIT: 15 osób na każdą sesję  UDZIAŁ: Bezpłatny po wcześniejszej rejestracji  Nie udało Ci się zarejestrować? Nic straconego. Jeśli przed rozpoczęciem wystąpienia pozostaną wolne miejsca, będzie można dołączyć również bez wcześniejszego zapisu.  Czym jest Strefa Edukacyjna?  Wiedza, praktyka i doświadczenie w jednym miejscu  Podczas tegorocznych Międzynarodowych Targów Rehabilitacji i Fizjoterapii zapraszamy do naszej Strefy Edukacyjnej – przestrzeni stworzonej z myślą o osobach, które chcą poszerzyć swoją wiedzę, poznać praktyczne rozwiązania i porozmawiać z ekspertami o zagadnieniach związanych m.in. z rehabilitacją, fizjoterapią, neurorehabilitacją i medycyną sportową.  Przygotowaliśmy serię krótkich, merytorycznych wystąpień prowadzonych przez zaproszonych ekspertów. Każde spotkanie poświęcone jest innemu zagadnieniu, a po wystąpieniu przewidziany jest czas na pytania i rozmowę z prelegentem.  Program strefy edukacyjnej Wybierz dzień i zobacz zaplanowane wystąpienia. Liczba miejsc na każde wystąpienie jest ograniczona do 15 osób.  1 PAŹDZIERNIKA | CZWARTEK  10:30–11:30 Ból, stres i emocje mają wspólny język: autonomiczny układ nerwowy Jak HRV pomaga zrozumieć pacjenta, a neuromodulacja wspiera proces regulacji mgr Jakub Surmacz Zapisz się 11:40–12:40 Regeneracja jako proces adaptacyjny Wykorzystanie hipoksji, wibracji, terapii TECAR, restrykcji przepływu krwi i technologii odciążającej w powrocie do sprawności dr Łukasz Oleksy Zapisz się 12:50–13:50 Wykorzystanie elementów BFRT u Pacjentów z Artrogenną Pooperacyjną Inhibicją Mięśniową Na przykładzie rehabilitacji kończyny dolnej mgr Jakub Surmacz Zapisz się 14:00–15:00 Szybki powrót do pełnej sprawności po operacji ACL przy użyciu nowoczesnych technologii BK21 MedConcept Zapisz się 15:10–16:10 The Role of Dynamic Balance Training in Neurorehabilitation Romain Retsin Zapisz się 2 PAŹDZIERNIKA | PIĄTEK  10:30–11:30 Every Pulse Matters: Practical Applications of Functional Electrostimulation in Neurorehabilitation Pablo Fernández Zapisz się 11:40–12:40 Latest clinical study on chronic ankle instability Focusing on the assessment and rehabilitation of dynamic balance and functional performance Romain Retsin Zapisz się 12:50–13:50 Bezpieczny powrót do aktywności po chorobie serca Po co fizjoterapeucie Twoje tętno i ciśnienie lek. Łukasz Zientek Zapisz się 14:00–15:00 Wkrótce więcej informacji 15:10–16:10 Wkrótce więcej informacji Szczegóły wystąpień  1.Ból, stres i emocje mają wspólny język: autonomiczny układ nerwowy. Jak HRV pomaga zrozumieć pacjenta, a neuromodulacja wspiera proces regulacji – Jakub Surmacz.   Opis: Przewlekły ból, stres i trudności z regulacją emocji często mają wspólne podłoże związane z funkcjonowaniem autonomicznego układu nerwowego. Podczas wykładu pokażemy, jak wykorzystać HRV do obiektywnej oceny procesów regulacyjnych oraz omówimy praktyczne zastosowanie neuromodulacji w pracy z pacjentami.  Zapisz się na wystąpienie 2.Every Pulse Matters: Practical Applications of Functional Electrostimulation in Neurorehabilitation - Pablo Fernández  Opis: Functional Electrostimulation (FES) is an effective tool for promoting functional recovery in individuals with neurological impairments. During this hands-on workshop, participants will explore practical applications of FES for gait and upper limb rehabilitation, patient selection, and therapy programming using the FESIA Walk and FESIA Grasp systems.  Zapisz się na wystąpienie 3. Szybki powrót do pełnej sprawności po operacji ACL przy użyciu nowoczesnych technologii – dr n. med. Bartłomiej Kacprzak   Opis: Nowoczesne technologie wspierają bezpieczny i skuteczny powrót do sprawności po operacji ACL. Pozwalają dokładnie ocenić postępy, lepiej dobrać ćwiczenia i stopniowo przygotować kolano do codziennych aktywności oraz powrotu do sportu.  Zapisz się na wystąpienie 4. Bezpieczny powrót do aktywności po chorobie serca – po co fizjoterapeucie Twoje tętno i ciśnienie – lek. Łukasz Zientek   Opis: Po chorobie serca powrót do aktywności powinien być stopniowy i dobrze kontrolowany. Pomiar tętna i ciśnienia pomaga fizjoterapeucie ocenić reakcję organizmu na wysiłek, dobrać odpowiednią intensywność ćwiczeń i zadbać o Twoje bezpieczeństwo podczas terapii.  Zapisz się na wystąpienie Zbieraj pieczątki i odbierz pakiet gadżetów!  Weź udział w wybranych wystąpieniach, zbieraj pieczątki i odbierz przygotowaną przez nas niespodziankę.  Jak to działa?  1. Wybierz wystąpienia  Zapisz się na interesujące Cię wykłady i warsztaty.  2. Zdobądź 3 pieczątki i odbierz nagrody  Weź udział w co najmniej 3 blokach edukacyjnych i zbierz pieczątki. Pokaż je na stoisku i odbierz przygotowany przez nas pakiet gadżetów. Po wydarzeniu na Twój adres e-mail wyślemy również indywidualny kod rabatowy na zakupy. Kod rabatowy przysługuje osobom, które zarejestrowały się na Strefę Edukacyjną, wzięły udział w minimum 3 wystąpieniach i potwierdziły swoją obecność poprzez zebranie pieczątek.   Zarezerwuj swoje miejsce  Udział w Strefie Edukacyjnej jest bezpłatny, ale liczba miejsc podczas każdego wystąpienia jest ograniczona do 15 osób.  Wybierz interesujące Cię wystąpienia i wypełnij krótki formularz rejestracyjny.  Zapisz się

Rehabilitacja coraz częściej wychodzi poza model oparty wyłącznie na obserwacji pacjenta podczas wizyty, standardowym protokole ćwiczeń i okresowej kontroli efektów. W nowoczesnych placówkach coraz większe znaczenie zyskują dane: pomiary funkcjonalne, monitorowanie aktywności, analiza obciążenia, ocena przestrzegania zaleceń przez pacjenta oraz możliwość śledzenia postępów między kolejnymi wizytami. To właśnie w tym kierunku rozwija się trend określany jako inteligentna rehabilitacja. Urządzenia ubieralne, czyli technologie noszone przez pacjenta na ciele, przestają być kojarzone wyłącznie z konsumenckimi opaskami do liczenia kroków czy pomiaru tętna. Coraz częściej są analizowane jako element monitorowania pacjenta, wsparcia terapii domowej, personalizacji postępowania oraz dokumentowania efektów leczenia [1–3]. W rehabilitacji ich znaczenie polega nie na samym zbieraniu danych, ale na możliwości wykorzystania tych danych do lepszego planowania, prowadzenia i modyfikowania terapii. Inteligentna rehabilitacja i terapia z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych łączą kilka kierunków rozwoju: personalizację terapii, diagnostykę funkcjonalną, monitorowanie pacjenta, kompresoterapię, czujniki, miękką robotykę, neurorehabilitację oraz technologie wspierające reedukację funkcji ruchowych. Dla fizjoterapeutów i placówek rehabilitacyjnych oznacza to zmianę sposobu myślenia o technologii: nie jako o dodatku do terapii, ale jako o narzędziu wspierającym cały proces — od oceny pacjenta po kontrolę efektów. Najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „czy warto korzystać z nowoczesnych urządzeń?”, ale: jak technologia może pomóc prowadzić rehabilitację bardziej mierzalnie, indywidualnie i ciągle? Dlaczego inteligentna rehabilitacja zyskuje znaczenie właśnie teraz? Inteligentna rehabilitacja zyskuje znaczenie, ponieważ rehabilitacja znajduje się dziś pod presją kilku równoległych zjawisk. Rośnie liczba pacjentów wymagających terapii długoterminowej: po zabiegach ortopedycznych, urazach, chorobach neurologicznych, leczeniu onkologicznym, hospitalizacjach, epizodach kardiologicznych i w przebiegu chorób przewlekłych. Jednocześnie placówki rehabilitacyjne muszą coraz lepiej dokumentować efekty terapii, uzasadniać dobór metod, utrzymywać kontakt z pacjentem poza gabinetem i pokazywać wartość swoich usług. Drugim czynnikiem jest rozwój wearables. Rynek tego typu technologii szybko rośnie, a według danych przywoływanych przez MPO Magazine jego globalna wartość ma niemal podwoić się do 2030 roku [2]. Ten wzrost nie dotyczy wyłącznie elektroniki konsumenckiej. Coraz większą część dyskusji zajmują urządzenia, które mogą wspierać monitorowanie zdrowia, terapię, aktywność pacjenta, opiekę domową i pracę specjalistów. Trzecim czynnikiem jest przesunięcie w stronę opieki bardziej spersonalizowanej. Rynek technologii medycznych coraz częściej odchodzi od myślenia „jeden schemat dla wszystkich”, ponieważ pacjenci różnią się budową ciała, poziomem sprawności, tolerancją obciążenia, chorobami współistniejącymi, motywacją, środowiskiem życia i tempem regeneracji [4]. W rehabilitacji to szczególnie widoczne: ten sam protokół może prowadzić do różnych efektów u dwóch pacjentów po podobnym zabiegu lub z pozornie podobnym problemem funkcjonalnym. Czwartym czynnikiem jest rosnące znaczenie terapii domowej i hybrydowej. Pacjent nie rehabilituje się wyłącznie podczas wizyty. Duża część procesu powrotu do sprawności odbywa się między spotkaniami z terapeutą: w domu, pracy, podczas codziennych aktywności, spaceru, snu, odpoczynku i wykonywania zaleconych ćwiczeń. Wearables mogą pomóc lepiej zrozumieć, co dzieje się poza gabinetem — czy pacjent jest aktywny, czy przeciąża kończynę, czy realizuje zalecenia, czy reaguje na obciążenie zgodnie z oczekiwaniami. Piątym czynnikiem jest potrzeba obiektywizacji efektów terapii. Fizjoterapeuci nadal opierają się na badaniu funkcjonalnym, obserwacji i doświadczeniu klinicznym, ale coraz większą wartość mają dane, które pozwalają pokazać zmianę w czasie. Może to dotyczyć zakresu ruchu, wzorca chodu, równowagi, aktywności, siły, tolerancji wysiłku, zmęczenia lub regularności wykonywania zaleceń. Inteligentna rehabilitacja nie zastępuje oceny terapeuty, ale może ją wzmacniać. Ten trend jest więc aktualny nie dlatego, że urządzenia ubieralne są modne, ale dlatego, że odpowiadają na bardzo konkretne potrzeby rehabilitacji: monitorowanie postępów, większą ciągłość terapii, personalizację, kontrolę przestrzegania zaleceń i lepsze dokumentowanie efektów. Tabela 1. Inteligentna rehabilitacja i terapia z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych — obszary zastosowania ObszarMożliwe zastosowanieWartość dla terapiiDiagnostyka funkcjonalnaAnaliza chodu, równowagi, zakresu ruchuLepsza kwalifikacja i planowanie terapiiTerapia z wykorzystaniem urządzeń ubieralnychKompresja, wspomaganie ruchu, miękka robotykaPołączenie terapii z monitorowaniemMonitorowanie pacjentaAktywność, przestrzeganie zaleceń, obciążenieWiększa ciągłość rehabilitacjiPersonalizacja terapiiDopasowanie programu do danych pacjentaBardziej indywidualne prowadzenie terapiiNeurorehabilitacjaRobotyka, interfejsy człowiek–maszynaWsparcie odzyskiwania funkcjiOrganizacja placówkiDokumentowanie efektów, standaryzacja ocenyLepsza jakość i mierzalność usług Od pojedynczego urządzenia do terapii opartej na danych Nowoczesna rehabilitacja nie polega na tym, że do klasycznego procesu terapeutycznego dokładamy kolejne urządzenie. Istota trendu polega na zmianie sposobu wykorzystania informacji o pacjencie. Dane stają się częścią procesu: pomagają ocenić punkt wyjścia, zaplanować terapię, monitorować odpowiedź organizmu i modyfikować postępowanie. W tradycyjnym modelu fizjoterapeuta ocenia pacjenta podczas wizyty, dobiera ćwiczenia i weryfikuje postęp po określonym czasie. Taki model nadal pozostaje podstawą pracy klinicznej. Jego ograniczeniem jest jednak to, że wiele informacji o pacjencie pozostaje poza gabinetem. Terapeuta nie zawsze wie, jak pacjent funkcjonuje w codziennym środowisku, czy wykonuje zalecenia, czy unika aktywności, czy przeciąża organizm albo czy pojawiają się sygnały zmęczenia. Urządzenia ubieralne mogą wypełniać część tej luki. Mogą monitorować aktywność, parametry fizjologiczne, ruch, obciążenie, jakość wykonania zadań lub reakcję organizmu na wysiłek. W połączeniu z diagnostyką funkcjonalną dane te mogą wspierać bardziej precyzyjne planowanie procesu rehabilitacji. Dobrym przykładem terapii z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych jest rozwój inteligentnych rozwiązań kompresyjnych. Opisywane w przeglądach rozwiązania typu rękaw kompresyjny pokazują kierunek, w którym urządzenie nie tylko wspiera terapię obrzęków, ale może być projektowane tak, aby zwiększać mobilność pacjenta i ułatwiać stosowanie terapii w warunkach domowych [5]. Podobny kierunek pokazują miękkie robotyczne urządzenia ubieralne rozwijane m.in. jako wsparcie powrotu do sprawności po leczeniu onkologicznym i w terapii obrzęków limfatycznych [6]. Warto jednak unikać uproszczenia, że każde urządzenie ubieralne automatycznie staje się narzędziem klinicznym. W rehabilitacji dane mają wartość tylko wtedy, gdy są interpretowalne i powiązane z celem terapii. Liczba kroków, tętno, poziom aktywności czy zmienność parametrów mogą być pomocne, ale same w sobie nie tworzą jeszcze planu rehabilitacji. Dopiero specjalista może ocenić, czy dane wskazują na postęp, przeciążenie, brak przestrzegania zaleceń, potrzebę modyfikacji ćwiczeń albo konieczność dalszej diagnostyki. Co obejmuje smart rehabilitation i wearable therapy? Inteligentna rehabilitacja i terapia z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych nie są jednym typem urządzenia. To szerszy ekosystem rozwiązań, które mogą wspierać różne etapy rehabilitacji. Warstwa diagnostyki funkcjonalnej Pierwszą warstwą jest diagnostyka funkcjonalna. Obejmuje ocenę zakresu ruchu, wzorca chodu, równowagi, siły, kontroli posturalnej, koordynacji, obciążenia i deficytów funkcjonalnych. To punkt wyjścia do planowania terapii, szczególnie u pacjentów ortopedycznych, neurologicznych, geriatrycznych i sportowych. W modelu inteligentnej rehabilitacji diagnostyka funkcjonalna nie kończy się na jednorazowej ocenie. Może być powtarzana, uzupełniana danymi z urządzeń i wykorzystywana do monitorowania zmian. Dzięki temu terapia może być prowadzona bardziej precyzyjnie: nie tylko według czasu od zabiegu lub rozpoznania, ale według rzeczywistej funkcji pacjenta. Warstwa terapii z wykorzystaniem wearables Drugą warstwą jest terapia z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych, czyli urządzenia noszone przez pacjenta, które wspierają konkretny element terapii. Mogą to być rozwiązania kompresyjne, sensoryczne, wspomagające ruch, miękkie urządzenia robotyczne, urządzenia monitorujące obciążenie lub technologie wspierające terapię domową. Ich przewaga polega na tym, że mogą łączyć interwencję terapeutyczną z monitorowaniem. Przykładem są rozwiązania kompresyjne projektowane z myślą o pacjentach z obrzękiem limfatycznym, w których celem jest nie tylko zastosowanie ucisku, ale także poprawa wygody, mobilności i możliwości prowadzenia terapii poza placówką [5,6]. Warstwa monitorowania pacjenta Trzecią warstwą jest monitorowanie pacjenta. To obszar, w którym urządzenia ubieralne mają szczególnie duży potencjał. Mogą wspierać ocenę aktywności poza gabinetem, przestrzegania zaleceń, obciążenia, zmęczenia, parametrów fizjologicznych i reakcji na terapię. W praktyce oznacza to możliwość zadania bardziej precyzyjnych pytań: czy pacjent rzeczywiście zwiększa aktywność? Czy wykonuje zalecenia? Czy obciążenie rośnie stopniowo? Czy pojawiają się sygnały przeciążenia? Czy terapia domowa jest realizowana zgodnie z planem? Rozwój czujników monitorujących zmęczenie i stres pokazuje, że urządzenia ubieralne mogą w przyszłości dostarczać coraz bardziej zaawansowanych danych o stanie organizmu w warunkach codziennego funkcjonowania [7]. W rehabilitacji może to mieć znaczenie szczególnie u pacjentów, u których przeciążenie, zmęczenie lub nieprawidłowa tolerancja wysiłku wpływają na bezpieczeństwo terapii. Warstwa personalizacji terapii Czwartą warstwą jest personalizacja terapii. Dane z diagnostyki funkcjonalnej, terapii z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych i monitorowania pacjenta mogą wspierać bardziej indywidualne prowadzenie procesu. Terapeuta może modyfikować obciążenia, zmieniać intensywność ćwiczeń, dobierać interwencje i reagować na brak postępów lub nadmierne przeciążenie. Przykłady z innych obszarów medycyny, np. personalizowanego monitorowania glukozy z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, pokazują szerszy kierunek: dane zbierane w sposób ciągły mogą wspierać indywidualizację decyzji i lepsze dopasowanie postępowania do pacjenta [8]. W rehabilitacji analogiczna logika dotyczy aktywności, ruchu, obciążenia i funkcji. Warstwa neurorehabilitacji i robotyki Piątą warstwą jest neurorehabilitacja i robotyka. Obejmuje technologie wspierające reedukację chodu, odzyskiwanie funkcji ruchowych, pracę z pacjentami neurologicznymi, interfejsy człowiek–maszyna, neuroprotezy oraz urządzenia robotyczne. W tym obszarze warto zachować wyważony język. Neuroprotezy, sterowanie robotem za pomocą ruchu czy bezpośrednie interfejsy z układem nerwowym są zaawansowanymi i często wczesnymi technologicznie kierunkami. Nie należy przedstawiać ich jako rutynowej praktyki gabinetowej. Warto jednak pokazywać je jako sygnał rozwoju neurorehabilitacji i technologii wspomagających funkcjonowanie pacjenta [9,10]. Warstwa organizacyjna placówki Szóstą warstwą jest organizacja pracy placówki. Inteligentna rehabilitacja może wspierać standaryzację oceny, dokumentowanie efektów, planowanie ścieżek terapeutycznych, komunikację z pacjentem oraz rozwój usług hybrydowych. Dla managerów placówek rehabilitacyjnych istotne jest to, że technologia może pomóc nie tylko w terapii, ale również w budowaniu bardziej mierzalnej i profesjonalnej oferty. Schemat 1. Od klasycznej rehabilitacji do rehabilitacji opartej na danych Jakie problemy kliniczne i organizacyjne rozwiązuje ten trend? Trudność monitorowania efektów terapii Jednym z głównych wyzwań rehabilitacji jest ocena, czy terapia rzeczywiście przynosi oczekiwany efekt. W wielu przypadkach terapeuta widzi pacjenta raz lub kilka razy w tygodniu, a między wizytami dysponuje ograniczoną wiedzą o jego aktywności i reakcji na zalecenia. Inteligentna rehabilitacja może wspierać bardziej systematyczne śledzenie zmian. Dane z urządzeń ubieralnych mogą pomóc zobaczyć, czy pacjent zwiększa aktywność, czy utrzymuje zalecany poziom obciążenia, czy poprawia się jego tolerancja wysiłku albo czy pojawiają się sygnały regresu. Nie zastępuje to testów funkcjonalnych, ale może uzupełniać obraz kliniczny. Ograniczona ciągłość rehabilitacji Rehabilitacja jest procesem, a nie pojedynczą procedurą. Jej skuteczność zależy od regularności, stopniowania obciążeń, zaangażowania pacjenta i kontroli postępów. Problem polega na tym, że część procesu dzieje się poza gabinetem. Urządzenia ubieralne mogą wspierać ciągłość rehabilitacji, ponieważ umożliwiają monitorowanie wybranych parametrów poza placówką. W praktyce mogą pomagać w ocenie, czy terapia domowa jest realizowana, czy pacjent pozostaje aktywny i czy nie pojawiają się sygnały przeciążenia. To ważne zwłaszcza u pacjentów przewlekłych, neurologicznych, ortopedycznych i geriatrycznych. Niska kontrola przestrzegania zaleceń przez pacjenta Przestrzeganie zaleceń jest jednym z najtrudniejszych elementów rehabilitacji. Pacjent może deklarować wykonywanie ćwiczeń, ale terapeuta nie zawsze ma możliwość obiektywnej weryfikacji. Z drugiej strony pacjent może wykonywać ćwiczenia zbyt intensywnie lub nieprawidłowo, co również może utrudniać proces leczenia. Technologie ubieralne mogą wspierać kontrolę przestrzegania zaleceń, ale pod warunkiem, że dane są użyteczne i zrozumiałe. Celem nie powinno być „kontrolowanie pacjenta”, lecz wspieranie go w regularności, motywacji i bezpiecznym wykonywaniu zaleceń. Potrzeba personalizacji rehabilitacji Pacjenci różnią się tempem regeneracji, bólem, tolerancją obciążenia, sprawnością wyjściową, chorobami współistniejącymi i możliwościami wykonywania ćwiczeń w domu. Dlatego rehabilitacja oparta na jednym schemacie może być niewystarczająca. Personalizacja wymaga jednak informacji: o tym, jak pacjent reaguje na terapię, czy poprawia funkcję i czy toleruje zaplanowane obciążenie [4]. Inteligentna rehabilitacja może wspierać ten proces, ponieważ dostarcza danych pomocnych w modyfikacji programu. Terapeuta może szybciej zauważyć, że pacjent nie robi postępów, wymaga innego bodźca terapeutycznego lub potrzebuje zmniejszenia intensywności. Potrzeba obiektywizacji wyników Placówki rehabilitacyjne coraz częściej muszą pokazywać efekty terapii — pacjentowi, lekarzowi kierującemu, płatnikowi, zespołowi terapeutycznemu lub managerowi. Dane z diagnostyki funkcjonalnej i monitorowania mogą zwiększać transparentność procesu. Pozwalają pokazać nie tylko subiektywne odczucie poprawy, ale również zmianę mierzalnych parametrów. To istotne również w komunikacji z pacjentem. Widoczny postęp może wzmacniać motywację, a brak postępu może szybciej skłonić do zmiany strategii terapeutycznej. Ograniczona dostępność specjalistycznej rehabilitacji Nie każdy pacjent ma możliwość częstych wizyt w placówce. Dotyczy to osób starszych, pacjentów neurologicznych, chorych przewlekle, osób mieszkających poza dużymi miastami lub pacjentów po leczeniu wymagającym długiej rekonwalescencji. Technologie wspierające terapię domową i monitorowanie mogą pomóc utrzymać kontakt z procesem rehabilitacji między wizytami. Nie oznacza to zastąpienia rehabilitacji gabinetowej. Oznacza raczej możliwość rozszerzenia procesu poza gabinet, przy zachowaniu roli specjalisty jako osoby planującej, nadzorującej i interpretującej terapię. Wpływ na praktykę kliniczną Dla fizjoterapeuty inteligentna rehabilitacja oznacza przede wszystkim dostęp do dodatkowej warstwy informacji o pacjencie. Dane z urządzeń ubieralnych mogą pokazywać aktywność, reakcję na obciążenie, regularność wykonywania zaleceń i zmiany funkcjonalne. W połączeniu z badaniem klinicznym mogą wspierać bardziej precyzyjne decyzje terapeutyczne. W rehabilitacji ortopedycznej technologie ubieralne mogą pomagać w monitorowaniu obciążenia po zabiegu, kontroli aktywności, ocenie powrotu do codziennego funkcjonowania i stopniowaniu intensywności ćwiczeń. W rehabilitacji neurologicznej mogą wspierać reedukację funkcji, analizę ruchu, kontrolę postępów i pracę nad bardziej powtarzalnym wzorcem aktywności. W terapii obrzęków rozwiązania kompresyjne i terapia z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych mogą wspierać pacjentów wymagających długotrwałego postępowania, szczególnie gdy urządzenie pozwala połączyć terapię z większą mobilnością i wygodą użytkowania [5,6]. Takie rozwiązania nie usuwają potrzeby nadzoru specjalisty, ale mogą poprawiać możliwości prowadzenia terapii poza placówką. W opiece nad pacjentami przewlekłymi urządzenia ubieralne mogą wspierać monitorowanie aktywności, parametrów fizjologicznych i zachowań zdrowotnych. Dane z urządzeń nie powinny jednak prowadzić do automatycznych wniosków. Ich interpretacja musi uwzględniać stan kliniczny, cel terapii, ograniczenia urządzenia i kontekst pacjenta. Ważnym kierunkiem są również czujniki monitorujące zmęczenie i stres. Technologie tego typu mogą w przyszłości wspierać bardziej obiektywną ocenę tolerancji wysiłku, regeneracji i przeciążenia [7]. W rehabilitacji może to mieć znaczenie tam, gdzie pacjent nie potrafi precyzyjnie ocenić własnych możliwości albo gdzie przeciążenie może pogorszyć wyniki terapii. Kluczowe jest jednak to, aby inteligentna rehabilitacja nie zamieniła pracy terapeuty w analizę nadmiaru nieuporządkowanych danych. Najlepsze rozwiązania to te, które dostarczają informacji możliwych do interpretacji i powiązanych z decyzją terapeutyczną. Dane powinny odpowiadać na pytania kliniczne, a nie generować kolejne ekrany, wykresy i alerty bez praktycznego znaczenia. Wpływ na organizację pracy placówek rehabilitacyjnych Dla managerów i właścicieli placówek rehabilitacyjnych inteligentna rehabilitacja oznacza szansę na budowanie bardziej mierzalnych, zindywidualizowanych i nowoczesnych usług. Nie chodzi jednak o kupowanie technologii dla samego wizerunku innowacyjności. Kluczowe pytanie brzmi: czy dane urządzenie poprawia jakość procesu terapeutycznego? Pierwszym obszarem wartości jest dokumentowanie efektów terapii. Dane z diagnostyki funkcjonalnej i monitorowania mogą pomóc tworzyć bardziej przejrzyste raporty dla pacjenta, lekarza prowadzącego lub zespołu terapeutycznego. To szczególnie istotne w rehabilitacji pooperacyjnej, neurologicznej, ortopedycznej i przewlekłej. Drugim obszarem jest standaryzacja oceny. Placówka, która korzysta z powtarzalnych pomiarów i jasnych kryteriów oceny, może łatwiej porównywać postępy pacjentów, planować ścieżki terapii i oceniać skuteczność stosowanych metod. Standaryzacja nie oznacza sztywnego protokołu dla każdego pacjenta. Oznacza raczej bardziej uporządkowany proces podejmowania decyzji. Trzecim obszarem jest rozwój terapii hybrydowej. Model gabinet plus dom staje się coraz bardziej istotny, zwłaszcza u pacjentów wymagających długotrwałego wsparcia. Urządzenia ubieralne mogą pomagać utrzymać ciągłość między wizytami, a terapeuta może wykorzystywać dane do modyfikowania zaleceń i wzmacniania zaangażowania pacjenta. Czwartym obszarem jest różnicowanie oferty placówki. Inteligentna rehabilitacja może stać się elementem usług premium, ale tylko wtedy, gdy jest powiązana z realną wartością kliniczną: lepszą oceną, monitorowaniem, personalizacją i komunikacją z pacjentem. Sama obecność nowoczesnego urządzenia nie wystarczy. Piątym obszarem jest wsparcie decyzji zakupowych. Placówki powinny oceniać technologie przez pryzmat problemu, który mają rozwiązać. Inne rozwiązania będą potrzebne w rehabilitacji neurologicznej, inne w terapii obrzęków, inne w pracy z pacjentem pooperacyjnym, a inne w monitorowaniu aktywności domowej. Zakup powinien wynikać z potrzeb pacjentów i procesu pracy, a nie z samego trendu. Kto powinien obserwować ten trend? Tabela 2. Znaczenie inteligentnej rehabilitacji i urządzeń ubieralnych dla poszczególnych osób. Buyer personaProblem / wyzwanieZnaczenie inteligentnej rehabilitacji i urządzeń ubieralnychFizjoterapeutaMonitorowanie postępów, dobór obciążeń, przestrzeganie zaleceńTechnologie mogą wspierać bardziej obiektywną ocenę efektów i personalizację terapii.Manager placówki rehabilitacyjnejJakość usług, efektywność, wyróżnienie ofertyInteligentna rehabilitacja pozwala budować bardziej mierzalne i nowoczesne programy terapii.Klinika neurologicznaReedukacja funkcji, praca z pacjentem przewlekłymUrządzenia ubieralne, robotyka i neurotechnologie mogą wspierać monitorowanie funkcji i terapię długoterminową.Placówka ortopedycznaPowrót do sprawności, kontrola obciążeńTechnologie mogą pomagać śledzić aktywność, tolerancję obciążenia i postępy po zabiegach.Osoba odpowiedzialna za zakupyOcena wartości technologiiUrządzenia powinny być oceniane przez wpływ na proces terapii, a nie tylko przez innowacyjność.PacjentMotywacja, ciągłość terapii, informacja zwrotnaUrządzenia ubieralne mogą wspierać większą kontrolę nad procesem rehabilitacji i lepsze zrozumienie postępów.Producent / dostawca technologii medycznychPozycjonowanie technologii, edukacja rynkuTrend pokazuje potrzebę komunikowania wartości klinicznej, danych i zastosowania w procesie terapii. Znaczenie dla pacjenta Dla pacjenta inteligentna rehabilitacja może oznaczać bardziej zrozumiały i ciągły proces terapii. Zamiast otrzymywać wyłącznie zalecenia do samodzielnego wykonania, pacjent może korzystać z narzędzi, które pomagają monitorować aktywność, przypominać o regularności, pokazywać postępy lub sygnalizować potrzebę ostrożności. Pierwszą wartością jest większa ciągłość terapii. Pacjent nie zostaje sam między wizytami. Jeżeli urządzenie wspiera monitorowanie aktywności lub realizacji zaleceń, terapeuta może lepiej zrozumieć, jak pacjent funkcjonuje poza gabinetem. Drugą wartością jest informacja zwrotna. Dla wielu pacjentów widoczny postęp jest ważnym elementem motywacji. Dane mogą pokazać, że zakres aktywności rośnie, chód staje się bardziej regularny albo pacjent lepiej toleruje obciążenie. Trzecią wartością jest lepsze dopasowanie terapii. Jeśli terapeuta widzi, że pacjent nie reaguje na określone obciążenie lub przeciwnie — wykonuje zbyt intensywne aktywności, może szybciej zmienić plan. Czwartą wartością jest większe bezpieczeństwo. Monitorowanie nie powinno być przedstawiane jako gwarancja uniknięcia powikłań, ale może pomóc szybciej wychwycić sygnały braku postępu, przeciążenia lub problemów z realizacją zaleceń. Najważniejsze zastrzeżenie brzmi: urządzenia ubieralne nie gwarantują lepszych wyników rehabilitacji same z siebie. Ich wartość zależy od tego, czy dane są interpretowane przez specjalistę i wykorzystywane w procesie terapii. Co oznacza ten trend dla rynku technologii medycznych? Dla rynku technologii medycznych inteligentna rehabilitacja i terapia z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych oznaczają przesunięcie od sprzedaży pojedynczych urządzeń w stronę rozwiązań osadzonych w procesie terapeutycznym. Coraz większe znaczenie będzie miało nie tylko to, co urządzenie potrafi zmierzyć, ale jak te dane wspierają decyzję terapeuty, dokumentację efektów i ciągłość rehabilitacji. Pierwszym kierunkiem jest rosnące znaczenie technologii wspierających monitorowanie terapii. Placówki rehabilitacyjne będą coraz częściej poszukiwać narzędzi, które pomagają mierzyć postępy, kontrolować przestrzeganie zaleceń i prowadzić pacjenta także poza gabinetem. Drugim kierunkiem jest przechodzenie urządzeń ubieralnych od segmentu konsumenckiego do bardziej klinicznych zastosowań. To nie oznacza, że każde urządzenie konsumenckie stanie się wyrobem medycznym. Oznacza jednak, że granica między codziennym monitorowaniem zdrowia a monitorowaniem terapii będzie wymagała coraz większej uwagi regulacyjnej, technologicznej i edukacyjnej [1,12]. Trzecim kierunkiem jest rozwój technologii łączących terapię i dane. Inteligentna kompresja, miękkie robotyczne urządzenia ubieralne czy czujniki monitorujące zmęczenie pokazują, że urządzenia mogą nie tylko mierzyć, ale również wspierać interwencję lub decyzję terapeutyczną [5–7]. Czwartym kierunkiem jest znaczenie diagnostyki funkcjonalnej. W rehabilitacji dane z urządzeń ubieralnych mają największą wartość wtedy, gdy są powiązane z oceną funkcjonalną, celem terapii i planem postępowania. To naturalnie łączy trend z obszarami Technomex: rehabilitacją, reedukacją chodu, neurorehabilitacją, diagnostyką funkcjonalną, kompresoterapią i technologiami wspierającymi powrót do sprawności. Piątym kierunkiem jest odpowiedzialna komunikacja. Rynek będzie premiował rozwiązania, które nie obiecują „automatycznej poprawy”, ale jasno pokazują: dla jakiego pacjenta są przeznaczone, jakie dane generują, jak wspierają terapeutę i jak wpisują się w proces pracy placówki. Bariery, ograniczenia i ryzyka Nadmiar danych bez interpretacji Największym ryzykiem inteligentnej rehabilitacji jest generowanie dużej ilości danych, które nie są przekładane na decyzje terapeutyczne. Dane z urządzeń ubieralnych mogą być wartościowe, ale tylko wtedy, gdy terapeuta wie, co oznaczają i jak wykorzystać je w planowaniu terapii. Brak standaryzacji pomiarów Różne urządzenia mogą mierzyć inne parametry, stosować odmienne algorytmy i prezentować dane w różny sposób. To utrudnia porównywanie wyników między pacjentami, placówkami i etapami terapii. Brak standaryzacji może też ograniczać wartość dokumentacyjną danych. Ryzyko konsumenckiego uproszczenia Nie każde urządzenie ubieralne nadaje się do zastosowań klinicznych. Urządzenia konsumenckie mogą wspierać ogólną obserwację aktywności, ale w rehabilitacji potrzebne są dane związane z konkretnym celem terapeutycznym. Dlatego należy odróżniać śledzenie aktywności i stylu życia od monitorowania terapii. Przestrzeganie zaleceń przez pacjenta Urządzenia ubieralne mogą wspierać przestrzeganie zaleceń, ale tylko wtedy, gdy pacjent rozumie cel ich stosowania. Jeśli urządzenie jest niewygodne, trudne w obsłudze, generuje niejasne komunikaty lub nie daje pacjentowi poczucia sensu, jego użyteczność spada. Kompetencje personelu Inteligentna rehabilitacja wymaga nowych kompetencji: interpretacji danych, oceny jakości pomiarów, komunikacji z pacjentem i włączania danych do decyzji terapeutycznych. Placówka, która wdraża technologię, musi zadbać o szkolenie personelu. Integracja z dokumentacją i procesem pracy Dane z urządzeń powinny wspierać proces terapii, a nie tworzyć dodatkowe obciążenie administracyjne. Jeżeli terapeuta musi ręcznie przepisywać dane, eksportować pliki lub analizować nieczytelne raporty, technologia może spowalniać pracę. Koszty i decyzje zakupowe Placówki powinny oceniać urządzenia nie przez pryzmat atrakcyjności technologicznej, ale przez ich wpływ na proces terapii. Warto pytać: czy urządzenie pomaga monitorować efekt? Czy wspiera konkretną grupę pacjentów? Czy poprawia komunikację? Czy ułatwia dokumentowanie wyników? Czy pacjenci będą z niego korzystać? Bezpieczeństwo danych Urządzenia monitorujące pacjenta mogą przetwarzać dane zdrowotne, dlatego konieczne są zasady prywatności, bezpieczeństwa i odpowiedzialnego wykorzystania informacji. Im większa integracja urządzeń ubieralnych z dokumentacją, aplikacjami i systemami placówki, tym ważniejsze staje się zarządzanie danymi. Perspektywa CKMED Inteligentna rehabilitacja i terapia z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych pokazują, że rehabilitacja coraz mocniej przesuwa się w kierunku terapii opartej na danych, monitorowaniu i personalizacji. Największa wartość tych technologii nie wynika z samego faktu użycia nowoczesnego urządzenia, ale z możliwości lepszego prowadzenia procesu terapeutycznego: od oceny funkcjonalnej, przez dobór interwencji, po kontrolę postępów i przestrzegania zaleceń przez pacjenta. Dla placówek rehabilitacyjnych oznacza to rozwój usług bardziej mierzalnych, ciągłych i dopasowanych do potrzeb pacjenta. Dla rynku technologii medycznych — konieczność pokazywania technologii nie jako gadżetu, lecz jako elementu realnego procesu terapii. W praktyce przewagę będą miały rozwiązania, które wspierają terapeutę, porządkują dane i pomagają pacjentowi utrzymać ciągłość rehabilitacji.Od trendu do praktyki klinicznej Smart rehabilitation wymaga oceny nie tylko możliwości technologii, ale również jej dopasowania do potrzeb pacjenta, organizacji pracy placówki i istniejącego workflow klinicznego. W kwestiach dotyczących praktycznego zastosowania technologii, organizacji procesu lub sposobu wykorzystania danych w rehabilitacji można skontaktować się z zespołem CKMED poprzez formularz: https://ckmed.pl/kontakt/ Co warto obserwować w najbliższych miesiącach? W najbliższych miesiącach warto obserwować rozwój terapii z wykorzystaniem urządzeń ubieralnych w rehabilitacji funkcjonalnej, szczególnie rozwiązań łączących terapię z monitorowaniem parametrów pacjenta. Szczególne znaczenie mogą mieć inteligentna kompresja i technologie wspierające terapię obrzęków, ponieważ dobrze pokazują przejście od urządzenia pasywnego do rozwiązania bardziej dopasowanego do codziennego funkcjonowania pacjenta [5,6]. Drugim obszarem są miękkie robotyczne urządzenia ubieralne. Ich potencjał dotyczy wspomagania ruchu, terapii po leczeniu onkologicznym, odzyskiwania funkcji oraz wspierania aktywności pacjenta w warunkach bardziej naturalnych niż tradycyjna terapia stacjonarna [6]. Trzecim kierunkiem są czujniki monitorujące aktywność, zmęczenie i stres. W rehabilitacji mogą one wspierać ocenę tolerancji wysiłku, regeneracji i przeciążenia, choć wymagają ostrożnej interpretacji klinicznej [7]. Czwartym obszarem są konsumenckie urządzenia ubieralne o zastosowaniach zdrowotnych. Ich rola będzie rosnąć zwłaszcza w monitorowaniu pacjenta, terapii domowej i opiece długoterminowej. Kluczowe będzie jednak oddzielenie danych przydatnych klinicznie od danych o charakterze ogólnym lub związanym wyłącznie ze stylem życia [1,3]. Piątym obszarem jest integracja danych z dokumentacją terapii. Inteligentna rehabilitacja będzie mieć największą wartość wtedy, gdy dane z urządzeń będą mogły wspierać raportowanie, dokumentowanie efektów i komunikację między pacjentem, terapeutą i lekarzem. Szóstym kierunkiem są technologie wspierające reedukację chodu, robotykę rehabilitacyjną i interfejsy człowiek–maszyna. To obszary bardziej zaawansowane, ale ważne strategicznie dla neurorehabilitacji i pacjentów z zaburzeniami funkcji ruchowych [9,10].

Sterowanie urządzeniami rehabilitacyjnymi za pomocą naturalnych ruchów użytkownika przestaje być wyłącznie koncepcją badawczą. Nowoczesne opaski wykorzystujące czujniki bioelektryczne i sztuczną inteligencję potrafią interpretować sygnały mięśniowe oraz przekładać je na sterowanie robotami i urządzeniami wspomagającymi ruch. To jeden z najbardziej obiecujących kierunków rozwoju interfejsów człowiek–maszyna, który może znaleźć zastosowanie zarówno w neurorehabilitacji, jak i terapii funkcjonalnej. Gdzie interfejsy człowiek–maszyna znajdują zastosowanie? Nowoczesne opaski sterujące wykorzystują powierzchniową elektromiografię (sEMG), dzięki której możliwe jest odczytywanie aktywności mięśni jeszcze przed wykonaniem ruchu. Algorytmy analizują sygnały bioelektryczne w czasie rzeczywistym i przekształcają je w polecenia sterujące robotem, protezą lub innym urządzeniem wspomagającym rehabilitację. Rozwiązania tego typu rozwijane są przede wszystkim z myślą o osobach po udarach mózgu, urazach rdzenia kręgowego oraz amputacjach kończyn. Mogą wspierać sterowanie egzoszkieletami, robotami rehabilitacyjnymi oraz zaawansowanymi protezami kończyn, umożliwiając bardziej intuicyjną kontrolę ruchu. Technologia znajduje również zastosowanie w teleoperacjach, gdzie operator steruje urządzeniem znajdującym się w innej lokalizacji, wykorzystując własne ruchy jako naturalny interfejs. W odróżnieniu od klasycznych kontrolerów opaski nie wymagają używania joysticków ani przycisków. Urządzenie reaguje na aktywność mięśni użytkownika, dzięki czemu sterowanie staje się bardziej płynne i zbliżone do naturalnego wykonywania ruchów. Jakie problemy rozwiązują inteligentne opaski? Jednym z największych wyzwań rehabilitacji neurologicznej jest przywrócenie pacjentowi aktywnego udziału w wykonywaniu ruchu. W tradycyjnych systemach wspomagających część aktywności przejmowało urządzenie, ograniczając zaangażowanie pacjenta w proces terapii. Interfejsy człowiek–maszyna zmieniają ten model. Ruch robota lub egzoszkieletu jest inicjowany dopiero po wykryciu intencji wykonania ruchu przez pacjenta. Takie podejście wspiera proces uczenia motorycznego oraz zwiększa aktywność układu nerwowego, co ma szczególne znaczenie podczas rehabilitacji neurologicznej. Istotnym elementem jest również możliwość gromadzenia danych dotyczących aktywności mięśni, jakości wykonywanego ruchu oraz postępów terapii. Informacje te mogą wspierać planowanie kolejnych etapów rehabilitacji oraz obiektywną ocenę skuteczności leczenia. Co oznacza ten trend dla nowoczesnej rehabilitacji? Rozwój interfejsów człowiek–maszyna pokazuje, że przyszłość rehabilitacji będzie opierać się na coraz ściślejszej współpracy pacjenta z inteligentnymi technologiami. Coraz częściej pojedyncze urządzenia stają się elementem zintegrowanych systemów obejmujących diagnostykę funkcjonalną, robotykę rehabilitacyjną, analizę ruchu oraz monitorowanie terapii. Dla ośrodków rehabilitacyjnych oznacza to możliwość prowadzenia bardziej spersonalizowanej terapii, w której urządzenia nie tylko wspomagają ruch, ale również dostarczają danych wspierających decyzje kliniczne. Tego typu rozwiązania dobrze wpisują się w rozwój reedukacji chodu, terapii neurologicznej oraz rehabilitacji funkcjonalnej, gdzie coraz większe znaczenie ma aktywne uczestnictwo pacjenta oraz możliwość obiektywnego monitorowania efektów leczenia. Komentarz CKMED Interfejsy człowiek–maszyna należą do najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów neurotechnologii. Ich potencjał nie wynika wyłącznie z możliwości sterowania urządzeniami rehabilitacyjnymi, ale przede wszystkim z tworzenia terapii opartej na aktywnym udziale pacjenta i obiektywnych danych. W połączeniu z robotyką rehabilitacyjną, reedukacją chodu i diagnostyką funkcjonalną technologie te mogą w najbliższych latach znacząco zmienić sposób prowadzenia rehabilitacji neurologicznej. Jeśli chcesz porozmawiać o praktycznym zastosowaniu interfejsów człowiek–maszyna, robotyki i technologii opartych na sygnałach mięśniowych w organizacji procesu rehabilitacji- pytanie lub zgłoszenie chęci rozmowy można przesłać poprzez formularz kontaktowy CKMED: https://ckmed.pl/kontakt/