Słownik pojęć
Przejrzyj nasz słownik pojęć, gdzie w przystępny sposób wyjaśniamy
najważniejsze terminy i definicje używane w materiałach CKMED.
A
ACL
Więzadło krzyżowe przednie to jedno z najważniejszych więzadeł stawu kolanowego i znajduje się wewnątrz jamy stawu kolanowego (więzadło wewnątrzstawowe), w większej części w dole międzykłykciowym kości udowej i składa się z dwóch pęczków: przednio-przyśrodkowego i tylno-bocznego. ACL ma średnio 4 cm długości i jest zbudowane z wody (60%), kolagenu (35%) i elastyny (5%). Tętnica środkowa kolana i t... Czytaj więcej
Ajuryveda
System medycyny niekonwencjonalnej wywodzący się z Indii. Termin ten oznacza "wiedza o życiu".
Alloplastyka
To zabieg chirurgiczny polegający na wszczepieniu elementów metalowych lub z tworzywa sztucznego na miejsce uszkodzonych tkanek lub w celu poprawienia sprawności danego narządu.
Artroskopia
To bezinwazyjna metoda operacyjna w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, za pomocą artroskopu składającego się z kamery i różnego rodzaju drobnych narzędzi chirurgicznych, które są wprowadzane przez dwa niewielkie cięcia skórne. Wyróżnia się artroskopię diagnostyczną, w której po wprowadzeniu artroskopu podaje się roztwór soli fizjologicznej, co umożliwia dokładny wgląd w okolice stawu oraz artros... Czytaj więcej
Artroza
To choroba zwyrodnienia stawów polegająca na przedwczesnym zużyciu i zwyrodnieniu tkanek tworzących staw (tzn. Chrząstki stawowej, więzadeł, mięśni, torebki stawowej, płynu stawowego i warstwy podchrzęstnej kości). W trakcie rozwoju choroby chrząstka stawowa uszkadza się, dochodzi do jej stwardnienia, a także do erozji kości oraz zmian w błonie maziowej i torebce stawowej.
B
Balneoterapia
Dział fizjoterapii wykorzystujący do osiągnięcia efektu terapeutycznego wodę w różnych temperaturach oraz zawarte w niej składniki, typu: borowina, dwutlenek węgla, solanka.
Bicze szkockie
Zabieg stosowany w wodolecznictwie polegający na działaniu na pacjenta wodą o odpowiednim ciśnieniu i temperaturze. Wskazania do zabiegu to m. in. zaburzenia ukrwienia, nerwice, przewlekłe schorzenia dróg oddechowych, reumatoidalne zapalenie stawów. Stosowane również jako zabieg kosmetyczny.
Biofeedback
Biologiczne sprzężenie zwrotne. Polega na dostarczaniu pacjentowi informacji o stanie fizjologicznym oraz o jego zmianach. Dzięki systemowi biofeedback pacjent ma możliwość aktywnie obserwować postępy w rehabilitacji i leczeniu dzięki czemu zwiększa się jego motywacja (za czym idzie poprawa efektów).
C
Chromoterapia
Koloroterapia- leczenie barwami. Terapia ta wykorzystuje różny wpływ kolorów na samopoczucie człowieka. Poszczególne barwy mogą uspokajać, pobudzać, drażnić itp.
Ciepłolecznictwo
Jedna z gałęzi termoterapii polegająca na dostarczaniu do pacjenta ciepła w celu osiągnięcia efektu terapeutycznego. Ciepło jest przekazywane za pomocą promieniowania, przewodzenia lub konwekcji. Działanie na organizm ciepłem powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych za czym idzie zwiększony przepływ krwi. Kolejnym efektem działania ciepła na organizm jest rozluźnienie mięśni oraz łagodzenie bólu.... Czytaj więcej
Crosstrainer
Stacjonarne urządzenie do ćwiczeń imitujących wchodzenie po schodach, chodzenie lub bieganie. W urządzeniach tych zminimalizowane jest obciążenie stawów. Istnieje możliwość ustawienia intensywności treningu w zależności od stanu pacjenta.
Cystometria
To badanie polegające na pomiarze zależności ilości (objętości) moczu w pęcherzu w stosunku do ciśnienia wewnątrzpęcherzowego w spoczynku i podczas mikcji. Badanie jest podzielone na dwa etapy (faza napełniania i faza opróżniania) i odbywa się najczęściej w pozycji siedzącej. Pozwala to na uzyskanie informacji o mechanice i czynności mięśni pęcherza moczowego.
Cystoskopia
To badanie za pomocą cystoskopu wprowadzanego wziernikiem przez cewkę moczową do pęcherza moczowego. Umożliwia to wzrokową ocenę błony śluzowej wewnątrz pęcherza, pobranie wycinka do badania histopatologicznego oraz wykonanie niewielkich zabiegów (np. Usunięcie kamienia moczowego). Jest to istotne badanie w rozpoznawaniu różnych stanów zapalnych i guzów pęcherza moczowego.
D
Defibrylator dwufazowy
Urządzenie służące do defibrylacji serca czyli przywrócenia mu poprawnego rytmu na skutek zadziałania prądem stałym o odpowiedniej energii. W defibrylatorze dwufazowym pierwsze wyładowanie ma inną energię niż pozostałe (pierwsze- 150-200J, kolejne 150-360 J).
Defibrylator monofazowy
Urządzenie służące do defibrylacji serca czyli przywrócenia mu poprawnego rytmu na skutek zadziałania prądem stałym o odpowiedniej energii. W defibrylatorze monofazowym pierwsze wyładowanie ma taką samą energię jak pozostałe (360 J).
Diatermia krótkofalowa
Zabieg terapeutyczny wykorzystujący silne pole elektryczne lub magnetyczne do podgrzania tkanek, które skutkuje rozluźnieniem i złagodzeniem bólu. Wskazania do zabiegu to m. in.: zwyrodnienie kręgosłupa, odmrożenia, mięśniobóle, nerwobóle i zapalenie nerwów, stany pourazowe.
Diatermia mikrofalowa
Zabieg terapeutyczny wykorzystujący pole elektromagnetyczne o wysokiej częstotliwości (0,3–3,0 GHz)- mikrofale (o długości ok cm). Wskazaniem do zabiegu jest m.in.: przewlekłe zapalenie stawów, nerwobóle, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, zapalenia okołostawowe.
Drenaż limfatyczny
Zabieg terapeutyczny mający na celu poprawę krążenia limfy. Wykonywany jest bezpośrednio przez fizjoterapeutę lub przy użyciu specjalnych urządzeń. Polega on na masażu bardzo płynnymi, wolnymi i delikatnymi ruchami. Stosowany jest również w kosmetyce.
Dyskopatia
To schorzenie krążka międzykręgowego najczęściej w odcinku lędźwiowym lub szyjnym kręgosłupa polegające na wypukleniu jądra miażdżystego, co prowadzi do ucisku i podrażnienia elementów kanału kręgowego (m. in. rdzenia kręgowego, korzeni kręgowych).
E
EEG
Elektroencefalografia- metoda badania aktywności mózgu polegająca na pomiarze zmian potencjału elektrycznego na powierzchni czaszki za pomocą odpowiednio rozmieszczonych elektrod. Za pomocą elektroencefalografii można diagnozować m.in. padaczkę oraz zaburzenia snu. EEG znajduje również zastosowanie przy biofeedbacku.
EKG
Elektrokardiografia- badanie polegające na rejestracji pobudzeń układu bodźcoprzewodzącego serca za pomocą odpowiednio umieszczonych elektrod. Dzięki EKG można badać poprawność pracy serca i diagnozować zaburzenia takie jak zawał mięśnia sercowego. Obraz EKG jest bardzo charakterystyczną krzywą.
Elektroda igłowa
Elektroda inwazyjna, zazwyczaj jednorazowa, wbijana w mięsień w celu wykonania badania EMG. Elektrody igłowe umożliwiają zbadanie jednej jednostki motorycznej z dużą dokładnością.
Elektrody klipsowe EKG
Elektrody EKG umożliwiające łatwe założenie na kończyny (np. na nadgarstki) w celu wykonania badania EKG.
Elektrody miseczkowe
Elektrody do wykonywania badań EEG- elektroencefalografii czyli badania fal mózgowych.
Elektrody powierzchniowe
Elektrody stosowane np. do badań: EMG- elektromiografii. Elektrody te mają mniejszą dokładność niż elektrody igłowe, gdyż dochodzi do nich sporo sygnałów zakłócających. Za pomocą tych elektrod nie ma możliwości obserwacji pojedynczej jednostki motorycznej, gdyż dochodzi do nich sygnał z kilku.
Elektrostymulacja
Pobudzanie nerwów lub mięśni za pomocą impulsów elektrycznych charakteryzujących się zadaną częstotliwością, amplitudą w określonym czasie. Istnieją trzy główne rodzaje elektrostymulacji: TENS, EMS, stymulacja interferencyjna. Elektrostymulację stosuje się przy dolegliwościach bólowych (różnego pochodzenia), jako przeciwdziałanie atrofii unieruchomionych mięśni, wspomagająco przy nietrzymaniu mocz... Czytaj więcej
Elektroterapia
Zabiegi lecznicze wykorzystujące prąd stały (galwanizacja) lub zmienny do osiągnięcia efektu terapeutycznego. Do gałęzi elektroterapii można zaliczyć m.in.: jonoforezę- przezskórne podawanie leków w formie jonów, które pod wpływem działającego prądu stałego przemieszczają się wgłąb organizmu, galwanizację- działanie prądem stałym, elektrostymulację- stymulację mięśni lub nerwów.... Czytaj więcej
EMG
Elektromiografia- badanie czynności nerwów obwodowych i mięśni. Polega ono na obserwowaniu za pomocą elektrod powierzchniowych lub igłowych impulsów nerwowych dochodzących do mięśni. Za pomocą EMG można ocenić czy zaburzenia pracy mięśnia są pochodzenia mięśniowego czy nerwowego.
Endoproteza
To element wykonany z jednego lub paru różnych biomateriałów, wszczepiany operacyjnie do organizmu, mający na celu całkowicie zastąpić lub wspomagać utracone funkcje narządu lub narządów.
Endoskopia
Zabiegi polegające na obserwacji wnętrza ciała za pomocą wzierników i układów optycznych. Zabiegi te wykorzystywane są do celów diagnostycznych oraz leczniczych.
Ergometr
Urządzenie do pomiaru pracy wykonywanej przez mięśnie. Najczęściej stosuje się ergometry wioślarskie i ergometry rowerowe.
ESWL
To nieinwazyjna metoda leczenia kamieni nerkowych za pomocą energii fal dźwiękowych generowanych poza organizmem. Skupione fale uderzeniowe skupiają się na kamieniu (do wysokości 2 cm) i powodują jego rozpad na cząstki mniejsze niż 1 mm. Procedura ta nie wymaga nacięć i cewników, a powstałe cząstki są wydalane wraz z moczem.
F
Fizjoterapia
Ogół metod leczniczych wykorzystujących podatność organizmu i jego odpowiedź na różnego rodzaju bodźce. Fizjoterapia jest silnie związana z rehabilitacją. W skład fizjoterapii wchodzą: balneoterapia, klimatoterapia, hydroterapia, kinezyterapia, fizykoterapia itp.
Fizykoterapia
Dział fizjoterapii wykorzystujący do osiągnięcia efektu terapeutycznego zjawiska fizyczne takie jak prąd, pole magnetyczne, ultradźwięki, ciepło oraz światło.
G
Gimnastyka bierna
Gimnastyka, w której ruch pacjenta wywołany jest przez czynniki inne niż jego mięśnie- np. siłę fizjoterapeuty lub za pomocą specjalnych urządzeń.
H
Hemodializa
Zabieg pozaustrojowego usunięcia toksyn. Stosowany przy niewydolności nerek - zastępujący ich pracę.
Histeroskopia
Wziernikowanie macicy- badanie pozwalające ocenić stan błony śluzowej wewnątrz macicy. Pozwala ona na wykrycie nieprawidłowości takich jak: polipy, guzy nowotworowe, mięśniaki, zrosty. Polega na wprowadzeniu do jamy macicy histeroskopu. Umożliwia to obejrzenie w powiększeniu jamy macicy oraz w razie potrzeby pobranie próbek do badań.
Holter
Urządzenie/ badanie, które w sposób ciągły rejestruje pracę serca. Polega ono na rejestracji sygnałów elektrycznych serca przez elektrody umieszczone na ciele. Badanie trwa 24 godziny. Przez ten czas pacjent notuje wykonywane czynności. Po zakończeniu badania lekarz analizuje zapis EKG i konfrontuje go z notatkami pacjenta. System ten umożliwia "wychwycenie" wad takich jak migotanie przedsionków, ... Czytaj więcej
Hydromasaż
Hydromasaż masaż prowadzony przy użyciu wody wypuszczanej z dysz pod odpowiednio wysokim ciśnieniem. Hydromasaż zalicza się do hydroterapii. Jest stosowany przede wszystkim w celu poprawy krążenia i do relaksu.
Hydroterapia
Jedna z gałęzi fizjoterapii stosująca wodę (w różnych temperaturach, stanach skupienia i o różnym ciśnieniu) jako czynnik leczniczy.
I
Impulsowe pole magnetyczne
Dostarczane do pacjenta bardzo silne i bardzo krótkotrwałe impulsy powodują dostarczenie do organizmu dużej ilości energii bez jednoczesnego efektu termicznego.
Insulflator
Urządzenie pozwalające na utrzymanie określonego ciśnienia w jamie otrzewnej podczas zabiegów chirurgicznych.
Integracja sensomotoryczna
Polega na ścisłym powiązaniu ze sobą zmysłów takich jak zmysł dotyku, zmysł przedsionkowy (zachowanie równowagi, odczuwanie przyspieszeń), zmysł proprioceptywny (czucie głębokie). Zmysły te powinny ściśle współpracować z układem nerwowym i powodować określone reakcje organizmu- np. zmiana ułożenia głowy powinna powodować automatycznie zmianę ustawienia oczu itp.
J
Jonofereza
Przezskórne, miejscowe podanie leku w formie jonu a następnie działanie prądem stałym mające na celu wniknięcie leku w głąb ciała. Ogromną zaletą jonoforezy jest szybkość działania (omija się układ trawienny) i duża precyzja (lek jest zaaplikowany dokładnie do miejsca, gdzie ma wywołać efekt leczniczy).
K
Kamienie do masażu
Bazaltowe kamienie wykorzystywane do masażu. Masaż gorącymi kamieniami jest wykorzystywany w ośrodkach SPA głównie w celach relaksacyjnych.
Kamienie nerkowe
To złogi powstające w nerkach lub drogach moczowych w skutek wytrąceń związków chemicznych obecnych w moczu. Wytrącanie się złogów jest wynikiem schorzeń i zdarzeń patologicznych oraz zakażenie moczu, niedobór w moczu substancji przeciwdziałających kamicy i występowania organicznych jąder krystalizacji, co prowadzi do niekorzystnego odczynu moczu, a także powoduje bóle, dyskomfort w jamie brzuszne... Czytaj więcej
Kamienie w pęcherzu moczowym
To złogi powstałe z soli wapnia lub kwasu moczowego, występujące w pęcherzu moczowym w różnych ilościach i wielkościach. Przyczynami powstawania kamicy pęcherza moczowego są przeszkoda podpęcherzowa (np. Przerost gruczołu krokowego, zwężenie cewki moczowej), nawracająca infekcja układu moczowego, ciało obce wprowadzane do pacjenta (cewniki, nici chirurgiczne) i narastanie kamienia nerkowego. Najcz... Czytaj więcej
Kąpiel kwasowęglowa
Dział hydroterapii polegający na kąpieli w wodzie o podwyższonym stężeniu dwutlenku węgla (CO2). Dwutlenek węgla w odpowiednim stężeniu ma właściwości lecznicze i działa relaksująco.
Kąpiele solankowe
Forma hydroterapii polegająca na kąpieli w wodzie zawierającej sól (NaCl) o stężeniu 1-6% w zależności od celu leczenia. Kąpiel w solance powoduje m.in. poprawę nawilżenia i ukrwienia skóry, szybsze usuwanie toksyn z organizmu, zmniejszenie potliwości, odprężenie.
Kapsuła SPA
Specjalistyczne urządzenie wykonujące zabiegi SPA. Łączy w sobie kilka zabiegów umożliwiając odprężenie, relaks oraz poprawę samopoczucia.
Kardiowersja
Zabieg mający na celu przywrócenie prawidłowego rytmu serca za pomocą podania krótkiego impulsu elektrycznego zsynchronizowanego z pracą serca. Zabieg ten stosuje się przy różnego rodzaju tachyarytmiach (zaburzeniach rytmu serca).
Kifoza
To fizjologiczne łukowate wygięcie kręgosłupa w stronę grzbietową, w odcinku piersiowym i krzyżowym kręgosłupa. Kifoza jest określona jako patologiczna, jeśli występuje w miejscu, w którym nie powinno jej być lub gdy przekracza fizjologiczne wartości kątowe w odcinku piersiowym (powyżej 45 stopni) – popularnie zwana garbem. Prowadzi to do nieprawidłowej sylwetki, bólów i zwyrodnienia kręgosłupa, a... Czytaj więcej
Kinezyterapia
Inaczej gimnastyka lecznicza- jest jedną z form fizjoterapii. Dzieli się na kinezyterapię miejscową- działającą na chory narząd oraz kinezyterapię ogólną- działanie na narządy nie objęte stanem chorobowym. Do kinezyterapii ogólnej można zaliczyć np. gimnastykę poranną.
Kolano kinomana
To dysfunkcja stawu rzepkowo-udowego, który przenosi największe obciążenia w przeliczeniu na jednostkę powierzchni. Jest to częsty problem osób prowadzących statyczny tryb życia. Najczęstszą przyczyną jest brak równowagi mięśniowej i przykurcze więzadłowe powodujące boczne ustawienie rzepki, co prowadzi do nierównomiernego obciążenia i szybszego zużycia. Inną przyczyną może być długotrwałe siedzen... Czytaj więcej
Kolano skoczka
To zwyrodnienie więzadła rzepki, wywołane jej silnym przeciążeniem, zwane enzenopatią kolana. Przeciążenie jest spowodowane często częstymi podskokami i skrętami w stawie kolanowym. Ze względu na przyczynę, kolano skoczka najczęściej występuje wśród sportowców. Najczęstszymi objawami są silny ból kolana, uczucie sztywności, obrzęk. Początkowo objawy te pojawiają się po wysiłku fizycznym, jednak z ... Czytaj więcej
Kriokomora
Komora - pomieszczenie do przeprowadzania krioterapii ogólnej. W pomieszczeniu tym panuje bardzo niska temperatura (-160°C-100°C).
L
Laparoskopia
Sposób diagnozowania i leczenia chorych polegający na dostaniu się do jamy otrzewnej bez konieczności wykonywania dużego cięcia.
Laparoskopia ginekologiczna
Laparoskopia (sposób diagnozowania i leczenia chorych polegający na dostaniu się do jamy otrzewnej bez konieczności wykonywania dużego cięcia) wykorzystywana do celów ginekologicznych.
Laseroterapia
Zabiegi lecznicze, dział fizykoterapii wykorzystujący światło lasera do terapii. Laser używa się m.in. do zabiegów chirurgicznych (np. okulistycznych), do niszczenia tkanek zmienionych chorobowo (również nowotworowych), jako zabiegi zachowawcze do biostymulacji (laseroterapia niskoenergetyczna).
Laseroterapia wysokoenergetyczna
Terapia z zastosowaniem lasera o wysokiej energii. Terapię taką stosuje się w stanach zapalnych stawów, przy przykurczach mięśniowych, obrzękach pourazowych. Powoduje ona efekt fotochemiczny, fotomechaniczny oraz fototermiczny zmniejszające stan zapalny, obrzęki i ból oraz poprawiające natlenowanie tkanek oraz ich zaopatrzenie w substancje odżywcze.
Lordoza
To fizjologiczne, łukowate wygięcie kręgosłupa w stronę brzuszną, w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa. Prawidłowy kąt lordozy szyjnej wynosi 20-40 stopni, a lordozy lędźwiowej 30-50 stopni. Patologiczne stany lordozy występują powyżej tych wartości (hiperlordoza i poniżej (hipolordoza).
M
Magnetostymulacja
Dziedzina fizykoterapii, metoda terapii polegająca na działaniu na organizm słabym polem magnetycznym. Stosowana jest najczęściej w rehabilitacji pourazowej, po oparzeniach, neurologicznie- do zmniejszania bólu.
Magnetoterapia
Dziedzina fizykoterapii, metoda polegająca na działaniu na organizm polem magnetycznym o przebiegu sinusoidalnym, trójkątnym lub prostokątnym. Stosowana jest przy złamaniach i długo gojących się ranach gdyż pobudza tkanki do regeneracji.
Masaż kamieniami bazaltowymi
Masaż gorącymi kamieniami jest wykorzystywany w ośrodkach SPA głównie w celach relaksacyjnych. Polega na położeniu zmoczonych, nagrzanych kamieni na ciele. Kamienie rozgrzewają i zwilżają ciało jednocześnie wywołując nacisk. Często do masażu kamieniami dołącza się również muzykoterapię i aromaterapię, w celu pobudzania jak największej liczby zmysłów jednocześnie. Powoduje to ogólne zrelaksowani... Czytaj więcej
Masaż leczniczy
Terapia polegająca na stosowaniu dotyku w celach leczniczych. Masaż polega na ruchach takich jak nacieranie, uciskanie, oklepywanie, głaskanie. Stosuje się go w celu relaksacji napiętych mięśni oraz do ogólnej poprawy samopoczucia.
Masaż perełkowy
Zabieg balneologiczny polegający na kąpieli w wodzie z doprowadzeniem powietrza pod ciśnieniem systemem otworów w wannie. Stosowany zarówno przy schorzeniach fizycznych (chorobach zwyrodnieniowych, chorobach skórnych, żylakach) jak również przy stresie, nerwicach, bezsenności.
Masaż podciśnieniowy
Zabieg, który oddziałuje na skórę powodując wzrost przepływu krwi i limfy oraz usuwanie toksyn z organizmu. Głównymi wskazaniami do masażu podciśnieniowego są: niewydolność krążenia tętniczego, krążenia żylnego i limfatycznego, oraz leczenie blizn Przeprowadza się go za pomocą specjalnych urządzeń.
Masaż wibracyjny
Element masażu klasycznego polegający na pobudzeniu tkanek do drgań za pomocą uderzeń opuszkami palców fizjoterapeuty lub przy użyciu specjalnych urządzeń. Do pozytywnych skutków wibracji należą: obniżenie pobudliwości receptorów bólowych, korzystne zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym, usuwanie obrzęku.
Masaż wirowy
Masaż wykonywany wirującą wodą. Powoduje zmniejszenie bólu, rozluźnienie tkanek, poprawę ukrwienia, zmniejszenie napięcia mięśniowego.
Metoda Bobath
Metoda rehabilitacji stosowana w przypadku dzieci z porażeniem mózgowym oraz dorosłych po przebytym udarze mózgu. Metoda ta oparta jest na ciągłej pracy z pacjentem zespołu- lekarza, rodziny, pielęgniarki, logopedy, fizjoterapeuty, psychoterapeuty, ergoterapeuty również w domu.
Metoda McKenzie
Metoda diagnozy i leczenia polegająca na precyzyjnym określeniu i sklasyfikowaniu bólu kręgosłupa a następnie leczeniu przyczyny tego bólu.
Metoda Neurac
Metoda ćwiczeń w zamkniętych łańcuchach kinematycznych. W ćwiczeniach tych eliminuje się siły ścinające mogące uszkodzić elementy kostne i ścięgna. W wyniku ćwiczeń pobudzonych jest wiele jednostek motorycznych, co nadaje ćwiczeniom bardziej uogólniony efekt.
Metoda Vojty
Metoda rehabilitacji stosowana głównie u dzieci z zaburzeniami ośrodkowej koordynacji nerwowej polegająca na uaktywnianiu genetycznie zakodowanych wzorców ruchowych.
Miastenia
Przewlekła choroba autoimmunizacyjna, która objawia się nadmierną męczliwością mięśni szkieletowych.
Morcelacja
Usuwanie wyciętych podczas zabiegów laparoskopowych struktur wykorzystujące ich rozdrobnienie mechaniczne.
MR (rezonans)
Rezonans magnetyczny- metoda badania pozwalająca uzyskać obraz wewnętrznych struktur obiektów- wykorzystywany na szeroką skalę w medycynie do obrazowania wnętrza ciała człowieka. Bardzo dobrze sprawdza się w obrazowaniu tkanek miękkich, co umożliwia obserwację zmian w mózgu i innych narządach trudnych do obrazowania innymi metodami (np. tomografią komputerową TK).
N
Nefroskopia
(PCNL) To zabieg polegający na usunięciu kamieni nerkowych za pomocą nefroskopu wprowadzonego przetoką nerkową (metodą nakłucia w okolicy lędźwiowej) do układu kielichowo-miedniczkowego. Nefroskop umożliwia wprowadzenie narzędzi endoskopowych, które rozkruszają złogi oraz usunięcie powstałych cząstek.
neuroOrtopedia
Ortopedia skierowana do pacjentów z zaburzeniami układu nerwowego najczęściej na skutek udarów lub innych uszkodzeń mózgu lub chorób takich jak stwardnienie rozsiane czy zespół Parkinsona. Ma ona na celu przywrócenie utraconych funkcji organizmu. Jeśli nie jest to możliwe stara się zaadaptować pacjenta do niepełnosprawności i zapobieganie pogłębieniu dysfunkcji oraz powstrzymywanie dobrych wzorców... Czytaj więcej
Neuropatia
Choroba objawiająca się drętwieniem, mrowieniem, osłabieniem, paleniem kończyn. Stan ten dotyka nerwów i powoduje zaburzone przekazywanie impulsów z mózgu do mięśni.
Neurorehabilitacja
Rehabilitacja skierowana do pacjentów z zaburzeniami układu nerwowego najczęściej na skutek udarów lub innych uszkodzeń mózgu lub chorób, takich jak stwardnienie rozsiane czy zespół Parkinsona. Ma ona na celu przywrócenie utraconych funkcji organizmu. Jeśli nie jest to możliwe, ma na celu zaadaptowanie pacjenta do niepełnosprawności, zapobieganie pogłębieniu dysfunkcji oraz podtrzymywanie dobry... Czytaj więcej
Niedowład
Stan, w którym występuje osłabienie lub upośledzenie działania mięśnia. Niedowład może mieć przyczynę w ośrodkowym układzie nerwowym, obwodowym układzie nerwowym lub w samym mięśniu.
Nietrzymanie moczu (inkotynencja)
Według Światowej Organizacji Zdrowia i Międzynarodowego Towarzystwa Kontynencji nietrzymanie moczu (NTM) to „niezależny od woli wyciek moczu przez cewkę moczową, który w efekcie stanowi problem socjalny i higieniczny”. W zależności od przyczyny wyróżnia się różne rodzaje NTM: z parcia (odczuwanie parcia nawet przy małej ilości moczu), wysiłkowe (spowodowane osłabieniem mięśni miednicy i wzrostem c... Czytaj więcej
O
Obwodowy układ nerwowy
Fragment układu nerwowego, który przekazuje impulsy nerwowe z ośrodkowego układu nerwowego do narządów i mięśni oraz w drugą stronę.
Optyka
Optyka laparoskopowa to system soczewek i światłowodów umożliwiający poprzez niewielki otwór (z niewielkiego dojścia) obserwować struktury i narządy wewnętrzne człowieka.
Orteza
Aparat mający na celu usztywnienie stawów (często zastępuje gips). Istnieją również ortezy aktywne zmniejszające spastyczność- nadmierne napięcie mięśni. Ortezy stosowane są przy urazach takich jak złamania, zerwania więzadeł, zwichnięcia, często jako unieruchomienie po zabiegach chirurgicznych oraz w chorobach- np. zespole cieśni nadgarstka, po udarach.
Ortopedia funkcjonalna
Ortopedia ukierunkowana na przywrócenie czynności potrzebnych pacjentowi do normalnego funkcjonowania takich jak siedzenie, samodzielne jedzenie, oraz indywidualnie czynności związanych z pracą (np. przywrócenie odpowiedniej sprawności palców osobie pracującej przy komputerze).
Ortopedia kardiologiczna
Ortopedia mająca na celu zapobieganie chorobom serca oraz poprawę jakości zycia pacjentów poprzez leczenie i ograniczenie postępu choroby.
Osteopatia
Metoda leczenia polegająca na całościowym spojrzeniu na organizm ludzki, oparta o założenie zależności ciała, psychiki i umysłu zarówno w zdrowiu jak i w chorobie.
P
Panel przyłóżkowy
To wyrób medyczny, który łączy media dostarczone z różnych źródeł, niezbędne zarówno dla pacjenta jak i dla personelu szpitalnego. Mogą być wyposażone w gniazda elektryczne, systemy przyzywowe, oświetlenie i punkty poboru gazów medycznych.
Parafinoterapia
Jedna z metod fizykoterapii. Polega na poddaniu ciała pacjenta działaniu gorącej parafiny, która głęboko ogrzewa tkanki. Jednocześnie zmniejszając objętość wywiera na nie nacisk. Parafinoterapia powoduje działanie przeciwbólowe, rozluźniające oraz rozszerza naczynia krwionośne co przyczynia się do usuwania z organizmu toksyn.
Parestezja
Czucie opaczne. Parestezja objawia się nieprzyjemnymi wrażeniami takimi jak mrowienie, drętwienie, zmiany temperatury skóry. Spowodowana jest najczęściej uszkodzeniami nerwów obwodowych, ale może też być wynikiem nieprawidłowego działania centralnego układu nerwowego.
Pionizacja pacjenta
Element rehabilitacji polegający na ustawianiu pacjentów leżących w pozycji pionowej- na specjalnych pionizatorach. Jest to bardzo istotne ze względu na to, że wiele narządów i układów jest przystosowanych do pozycji stojącej (pionowej) i ciągłe leżenie może powodować w nich różnego rodzaju degeneracje.
Prądy diadynamiczne
Zmienne prądy o małej częstotliwości powstałe na skutek prostowania prądu sinusoidalnego. Prądy te mają dzianie przeciwbólowe oraz poprawiają ukrwienie i odżywienie tkanek.
Prądy interferencyjne
Stosowane są w terapii do pobudzenia mięśni do skurczu, rozszerzenia naczyń krwionośnych, zwiększania metabolizmu w tkankach. Główną zaletą prądów interferencyjnych jest to, że wnikają głęboko w tkanki.
Prądy TENS
Terapia przezskórnej stymulacji elektrycznej nerwów. Stosuje się je jako terapię przeciwbólową. Krótkotrwałe impulsy elektryczne są przenoszone na ciało za pomocą elektrod naskórnych.
Profilometria
To badanie polegające na mierzeniu ciśnienia wewnątrzpęcherzowego i cewki moczowej za pomocą rozcieńczonego roztworu soli fizjologicznej oraz cewników. Badanie rozpoczyna się wprowadzeniem przez cewnik roztworu. Następnie po usunięciu pierwszego cewnika, wprowadzany jest kolejny, zaopatrzony w dwa czujniki służące do pomiaru ciśnienia w cewce moczowej i w pęcherzu. Po pomiarze, jeden czujników wys... Czytaj więcej
Promieniowanie IR
Promieniowanie podczerwone (Infra Red). Promieniowanie o długości fali od 780nm do 1mm. Promieniowanie to jest możliwe do detekcji i wykorzystywane jest do wielu metod pomiarowych np. do pulskoksymetrii.
Propriocepcja
Czucie głębokie. Zmysł dostarczający człowiekowi informację o położeniu jego ciała- np. kończyn. Jest on odpowiedzialny za to, że nawet z zamkniętymi oczyma wiemy w jaki sposób ułożone jest nasze ciało i gdzie znajdują się kończyny.
Pulsoksymetr
Urządzenie do badania nasycenia krwi gazami (głównie tlenem). Badanie to jest nieinwazyjne i pozwala na ciągłe badanie saturacji podczas operacji chirurgicznych oraz w salach intensywnej opieki medycznej. Jest to bardzo istotne, gdyż pozwala ocenić czy organizm otrzymuje odpowiednią ilość tlenu.
R
Reedukacja chodu
Powtórna nauka chodu osób, które tę umiejętność utraciły na skutek różnego rodzaju zaburzeń- udarów mózgu, oraz urazów np. na skutek wypadków komunikacyjnych itp.
Rehabilitacja funkcjonalna
Rehabilitacja ukierunkowana na przywrócenie czynności potrzebnych pacjentowi do normalnego funkcjonowania takich jak siedzenie, samodzielne jedzenie, oraz indywidualnie czynności związanych z pracą (np. przywrócenie odpowiedniej sprawności palców osobie pracującej przy komputerze).
Rehabilitacja kardiologiczna
Rehabilitacja mająca na celu zapobieganie chorobom serca oraz poprawę jakości życia pacjentów poprzez leczenie i ograniczenie postępu choroby.
Resektoskopia
Zabieg operacyjny laparoskopowy polegający na usunięciu niepożądanych zmian takich jak komórki nowotworowe czy polipy.
Rotor rehabilitacyjny
Urządzenie rehabilitacyjne umożliwiające wykonywanie okrężnych ruchów (podobnie jak w rowerze).
Ruch bierny
Ruch nie wykonywany przez osobę, która jest jemu poddawana, jest wynikiem działania siły zewnętrznej.
S
Sauna
Pomieszczenie popularnie wykorzystywane jako forma relaksu lub terapii. Sauna charakteryzuje się wysoką temperaturą oraz wysoką lub niską wilgotnością- w zależności od rodzaju. Przebywanie w saunie poprawia krążenie. Po pobycie w saunie bierze się zwykle zimną kąpiel.
Skolioza
Trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa. Popularnie nazywane jest bocznym skrzywieniem, gdyż w tej płaszczyźnie jest najbardziej widoczne. W większości przypadków przyczyna powstania skoliozy nie jest znana.
Skręcenie stawu skokowego
Inaczej dystorsja. Dochodzi do niego po wykonaniu niefizjologicznego ruchu (np. przekroczenie zakresu ruchu). Może spowodować uszkodzenie torebki stawowej, ścięgien i innych struktur znajdujących się w stawie. Skręcenie stawu skokowego jest popularnie nazywane skręceniem kostki.
Skupiona fala uderzeniowa
Fala uderzeniowa skoncentrowana w określonym punkcie. Stosowana jest do terapii, która często stanowi alternatywę do chirurgii. Inaczej nazywana zogniskowaną falą uderzeniową.
Staw biodrowy
Staw kulisty, trójpłaszczyznowy. W skład stawu biodrowego wchodzi kość biodrowa i kość miedniczna. Głowa kości biodrowej wchodzi w panewkę stawu biodrowego. Jest to najbardziej obciążony staw w ciele ludzkim, dlatego najczęściej ulega zniszczeniu.
Staw kolanowy
Bardzo skomplikowany i największy staw człowieka, utworzony przez kość piszczelową i kość udową. W skład stawu wchodzi również rzepka oraz łąkotki stawowe. Stabilizację zapewnia układ więzadłowy. Staw znajduje się w torebce stawowej, która zapewnia odpowiednie jego "smarowanie". W stawie tym można wykonać ruch zgięcia, oraz ruch nawracania i odwracania - tylko przy zgiętym stawie.... Czytaj więcej
Staw łokciowy
Dzieli się na 3 części- ramienno-promieniową, ramienno- łokciową, promieniowo- łokciową. Jest to staw zawiasowo-obrotowy, dwuosiowy. Staw otoczony jest torebką stawową.
Staw ramienny
Staw kulisty o największej ruchomości w ciele człowieka. Powierzchnie stawowe tworzą głowa kości ramiennej oraz wydrążenie stawowe oraz obrąbek łopatki. Staw ten stabilizowany jest przez więzadła. Ze względu na małą stabilizację kostną staw ramienny jest bardzo podatny na urazy.
Staw skokowy
Dzieli się na staw skokowy górny i staw skokowy dolny. Staw skokowy górny- staw skokowo goleniowy jest stawem zawiasowym złożonym (w jego skład wchodzą więcej niż 2 kości). Dzięki niemu możliwe jest zgięcie stopy. Staw skokowy dolny- staw skokowo-piętowo-łódkowy to staw jednoosiowy, złożony. Dzięki niemu możemy wykonywać ruchy odwracania i nawracania stopy.
Stymulacja aferentna
Stymulacja neuronów aferentnych- prowadzących bodźce czuciowe do ośrodkowego układu nerwowego OUN (w odróżnieniu od neuronów eferentnych prowadzących z OUN do neuronów motorycznych- związanych z ruchem).
Stymulacja magnetyczna TMS
Technika polegająca na indukowaniu słabego napięcia elektrycznego w mózgu poprzez zmienne pole magnetyczne. Powoduje to aktywność mózgu, co umożliwia jego badanie oraz leczenie różnych zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych.
Suchy masaż wodny
Masaż polegający na kierowaniu wody pod ciśnieniem na elastyczne tworzywo na którym leży pacjent.
Supinacja
Odwracanie- ruch obrotowy kończyny "na zewnątrz". Np. obrót prawego ramienia zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
System przyzywowy
To system, który polega na wywołaniu sygnału za pomocą przycisku w celu wezwania pomocy przez pacjenta. System przyzywowy usprawnia pracę oddziału i zapewnia bezpieczeństwo pacjenta, który szybko kontaktuje się z personelem medycznym. Zgodnie z normą DIN 57834 / VDE 0834, przycisk musi mieć kolor czerwony, posiadać lampkę, która zaświeci się po wezwaniu pomocy i znajdować się w zasięgu pacjenta.... Czytaj więcej
Systemy Redcord
Systemy wykorzystywane do ćwiczeń w odciążeniu. Polega to na podwieszaniu całego pacjenta lub poszczególnych partii jego ciała a następnie wykonywanie przez niego ćwiczeń. Ćwiczenia te nie wymagają pokonywania siły grawitacji.
Szyna CPM
Szyna umożliwiająca bierną rehabilitację- mobilizację stawów np. po zabiegach operacyjnych. Szyny pozwalają na szybkie rozpoczęcie rehabilitacji poprzez odtwarzanie naturalnych ruchów w stawie bez powodowania w nim nadmiernych obciążeń.
Ś
Światłolecznictwo
Inaczej fototerapia- leczenie światłem. Do leczenia wykorzystuje się światło o różnej długości zarówno naturalne jak i sztuczne - od podczerwonego poprzez widzialne do ultrafioletu. Światło podczerwone emitowane jest za pomocą lamp Sollux i wykorzystywane jest w fizykoterapii w celu ogrzewania tkanek. Światło widzialne (w różnym spektrum) wykorzystuje się w dermatologii, w celu leczenia depresji o... Czytaj więcej
T
Tablica optometryczna
Tablica wykorzystywana do badania wzroku. Na tablicy znajdują się litery (bądź obrazki- w wersji dla dzieci) stopniowo zmniejszające rozmiar. Na podstawie tego, jaki najmniejszy rozmiar liter pacjent jest w stanie odczytać, optyk bądź okulista określa wadę wzroku.
Terapia antycellulitowa
Terapia mająca na celu usunięcie cellulitu. Cellulit jest to nierównomierne rozłożenie tkanki tłuszczowej pod skórą.
Terapia falą uderzeniową
Terapia polegająca na przyłożeniu do miejsca zabiegu głowicy, wysyłającej impulsowe fale akustyczne o bardzo wysokiej energii. Wykorzystuje się ją m.in. w stanach zapalnych stawów, nadwyrężeniu mięśni oraz różnego rodzaju bólach stawowych.
Terapia HILT
Terapia laserem wysokoenergetycznym. Stosuje się ją do wywołania efektu przeciwzapalnego, przeciwobrzękowego, przeciwbólowego oraz regenerującego. Działanie terapeutyczne osiąga się dzięki efektowi fotochemicznemu, fototermicznemu i fotomechanicznemu.
Terapia manualna
Forma diagnozy i leczenia. Polega ona na dokładnym określeniu dolegliwości- ustawienia, bolesności i zakresu ruchów w stawach. Terapia polega na odblokowaniu nieprawidłowo działających struktur i przywróceniu stawom odpowiedniej biomechaniki przez fizjoterapeutę.
Terapia MLS
Terapia laserem wysokoenergetycznym. Polega na generacji emisji ciągłej i impulsowej w tym samym momencie. Działanie terapii MLS jest przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwobrzękowe. Pulsacyjna fala 905 nm odpowiada w głównej mierze za szybkie uśmierzenie bólu, podczas gdy ciągła fala 808 nm przeciwdziała stanowi zapalnemu i zmniejsza opuchliznę. Dzięki zastosowaniu dużego pola aplikacji, który... Czytaj więcej
Terapia nietrzymania moczu
Wyróżnia się leczenie zachowawcze i chirurgiczne. Leczenie zachowawcze obejmuje: fizykoterapię (m. in. Elektrostymulacja oraz zabiegi wykorzystujące pola magnetyczne), farmakoterapię (leki hormonalne, antycholinergiczne, leki usuwające przyczynę nietrzymania moczu np. W przypadku zapalenia pęcherza) oraz ćwiczenia (w przypadku kobiet ćwiczenia mięśni Kegla). Leczenie chirurgiczne obejmuje: plastyk... Czytaj więcej
Terapia skojarzona
Terapia wykorzystująca więcej niż jeden rodzaj zabiegu do osiągnięcia efektu terapeutycznego. Skojarzenie takie to połączenie działania fali ultradźwiękowej i impulsowego bodźca elektroterapeutycznego. Terapia ta stosowana jest głównie w celu zmniejszania bólu.
Terapia uciskowa
Terapia polegająca na wywieraniu nacisku w celu osiągnięcia efektu leczniczego. Nacisk zewnętrzny wywierany jest za pomocą przystosowanych do tego pończoch, bandaży lub specjalnych urządzeń.
Terapia ultradźwiękowa
Terapia wykorzystująca ultradźwięki- fale dźwiękowe o częstotliwości wyższej niż słyszana przez człowieka. Energia ultradźwięków pochłaniana jest przez poddane jej działaniu tkanki. Powoduje to m.in. wzrost syntezy kolagenu i elastyny, rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz inne korzystne efekty.
Tor wizyjny
Urządzenie służące do laparoskopii umożliwiające obserwację przez kamerę (na ekranie) postępów operacji lub badania.
Trakcja
Odciągnięcie od siebie powierzchni stawowych. Używane zwykle w stosunku do kręgosłupa w celu jego odciążenia np. w przebiegu dyskopatii. Trakcja jest wykonywana rękoma fizjoterapeuty lub za pomocą specjalnych urządzeń.
Trening funkcjonalny
Trening polegający na przywracaniu lub rozwojowi ruchów, które człowiek wykonuje w ramach codziennych czynności. Jest on bardzo korzystny, gdyż pacjent widzi jego przydatność co pomaga mu w mobilizacji i zaangażowaniu w ćwiczenia.
Trokar
Narzędzie do laparoskopii wykonujące kanał. Po wprowadzeniu do ciała z trokaru wysuwa się trzpień nazywany mandrynem. W ten sposób w ciele zostaje kaniula przez którą wprowadza się narzędzia endoskopowe.
U
UGUL
Kabina do prowadzenia ćwiczeń w odciążeniu. Kabina utworzona jest z krat na których istnieje możliwość zawieszenia linek i podwieszenia całego pacjenta lub partii jego ciała. Takie ćwiczenia nie wymagają od pacjenta pokonywania siły grawitacji, co stanowi dla niego duże uproszczenie. Alternatywą dla kabiny UGUL są systemy Redcord.
Ultrasonografia
Popularnie nazywana USG. Badanie pozwalające na uzyskanie dwuwymiarowego obrazu struktur wewnątrz ciała człowieka za pomocą fal ultradźwiękowych.
Ureterorenoskopia
(URS) To zabieg endoskopowy polegający na wziernikowaniu moczowodu przez cewkę moczową. Wyróżnia się URS diagnostyczny i leczniczy. URS diagnostyczny pozwala ocenić możliwe zwężenia światła moczowodu lub nowotworów, a także umożliwia pobranie wycinka do badania histopatologicznego. URS leczniczy pozwala na leczenie kamicy moczowodowej, zwężenia moczowodu oraz niektórych nowotworów.... Czytaj więcej
Uretrotomia
To zabieg polegający na endoskopowym rozcięciu zwężenia cewki moczowej przeprowadzany w znieczuleniu dożylnym lub regionalnym za pomocą uretrotomu. Uretrotom jest narzędziem endoskopowym, za pomocą którego lokalizuje się miejsce zwężenia oraz rozcina je za pomocą ruchomego ostrza. Po rozcięciu zwężenia wykonuje się cystoskopię (wziernikowanie pęcherza moczowego). Po zabiegu, na czasu paru dni zakł... Czytaj więcej
Urodynamika
To badanie polegające na kompleksowej ocenie czynności dolnych dróg moczowych (pęcherza moczowego i cewki moczowej) za pomocą specjalnych cewników wprowadzanych przez cewkę moczową do pęcherza i przez odbyt do kiszki stolcowej.
Uroflowmetria
To nieinwazyjne badanie, które polega na ocenie przepływu cewkowego moczu za pomocą uroflowmetru analizującego przepływ moczu przez cewkę moczową w funkcji czasu (tzn. Objętość i szybkość oddawania moczu oraz objętość moczu przepływającą przez cewkę w czasie jednej sekundy).
W
Wideoanaliza ruchu
Systemy służące do oceny rehabilitacji lub do diagnozy schorzeń układu ruchu człowieka. Polegają na analizie monitorowanych ruchów i porównywanie ich z ruchami fizjologicznymi- poprawnymi.
Z
Zapalenie ścięgna
Stan, w którym dochodzi do zapalenia ścięgna lub jego okolicy. Powoduje on silny ból. Bardzo często ma charakter przewlekły i nawracający. Podczas zapalenia ścięgno należy unieruchomić.
Zespół cieśni nadgarstka
Zespół chorobowy polegający na ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Dochodzi do niego zazwyczaj w wyniku stanu zapalnego w obrębie nadgarstka. Może powodować upośledzenie niektórych funkcji ręki.
Zimnolecznictwo (krioterapia)
Terapia z zastosowaniem temperatury poniżej 0°C- krioterapia. Krioterapia miejscowa polega na działaniu na miejsce zmienione chorobowo. Stosuje się ją do likwidowania zmian skórnych, zmian na błonach śluzowych itp. Krioterapia ogólna polega na poddaniu całego ciała działaniu niskiej temperatury (-160÷-100°C) przez maksymalnie 3 min.