Słownik pojęć
Specjalizacja: Ortopedia
A
ACL
Więzadło krzyżowe przednie to jedno z najważniejszych więzadeł stawu kolanowego i znajduje się wewnątrz jamy stawu kolanowego (więzadło wewnątrzstawowe), w większej części w dole międzykłykciowym kości udowej i składa się z dwóch pęczków: przednio-przyśrodkowego i tylno-bocznego. ACL ma średnio 4 cm długości i jest zbudowane z wody (60%), kolagenu (35%) i elastyny (5%). Tętnica środkowa kolana i t... Czytaj więcej
Alloplastyka
To zabieg chirurgiczny polegający na wszczepieniu elementów metalowych lub z tworzywa sztucznego na miejsce uszkodzonych tkanek lub w celu poprawienia sprawności danego narządu.
Artroskopia
To bezinwazyjna metoda operacyjna w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, za pomocą artroskopu składającego się z kamery i różnego rodzaju drobnych narzędzi chirurgicznych, które są wprowadzane przez dwa niewielkie cięcia skórne. Wyróżnia się artroskopię diagnostyczną, w której po wprowadzeniu artroskopu podaje się roztwór soli fizjologicznej, co umożliwia dokładny wgląd w okolice stawu oraz artros... Czytaj więcej
Artroza
To choroba zwyrodnienia stawów polegająca na przedwczesnym zużyciu i zwyrodnieniu tkanek tworzących staw (tzn. Chrząstki stawowej, więzadeł, mięśni, torebki stawowej, płynu stawowego i warstwy podchrzęstnej kości). W trakcie rozwoju choroby chrząstka stawowa uszkadza się, dochodzi do jej stwardnienia, a także do erozji kości oraz zmian w błonie maziowej i torebce stawowej.
B
Biofeedback
Biologiczne sprzężenie zwrotne. Polega na dostarczaniu pacjentowi informacji o stanie fizjologicznym oraz o jego zmianach. Dzięki systemowi biofeedback pacjent ma możliwość aktywnie obserwować postępy w rehabilitacji i leczeniu dzięki czemu zwiększa się jego motywacja (za czym idzie poprawa efektów).
D
Dyskopatia
To schorzenie krążka międzykręgowego najczęściej w odcinku lędźwiowym lub szyjnym kręgosłupa polegające na wypukleniu jądra miażdżystego, co prowadzi do ucisku i podrażnienia elementów kanału kręgowego (m. in. rdzenia kręgowego, korzeni kręgowych).
E
Endoproteza
To element wykonany z jednego lub paru różnych biomateriałów, wszczepiany operacyjnie do organizmu, mający na celu całkowicie zastąpić lub wspomagać utracone funkcje narządu lub narządów.
K
Kifoza
To fizjologiczne łukowate wygięcie kręgosłupa w stronę grzbietową, w odcinku piersiowym i krzyżowym kręgosłupa. Kifoza jest określona jako patologiczna, jeśli występuje w miejscu, w którym nie powinno jej być lub gdy przekracza fizjologiczne wartości kątowe w odcinku piersiowym (powyżej 45 stopni) – popularnie zwana garbem. Prowadzi to do nieprawidłowej sylwetki, bólów i zwyrodnienia kręgosłupa, a... Czytaj więcej
Kolano kinomana
To dysfunkcja stawu rzepkowo-udowego, który przenosi największe obciążenia w przeliczeniu na jednostkę powierzchni. Jest to częsty problem osób prowadzących statyczny tryb życia. Najczęstszą przyczyną jest brak równowagi mięśniowej i przykurcze więzadłowe powodujące boczne ustawienie rzepki, co prowadzi do nierównomiernego obciążenia i szybszego zużycia. Inną przyczyną może być długotrwałe siedzen... Czytaj więcej
Kolano skoczka
To zwyrodnienie więzadła rzepki, wywołane jej silnym przeciążeniem, zwane enzenopatią kolana. Przeciążenie jest spowodowane często częstymi podskokami i skrętami w stawie kolanowym. Ze względu na przyczynę, kolano skoczka najczęściej występuje wśród sportowców. Najczęstszymi objawami są silny ból kolana, uczucie sztywności, obrzęk. Początkowo objawy te pojawiają się po wysiłku fizycznym, jednak z ... Czytaj więcej
L
Laseroterapia
Zabiegi lecznicze, dział fizykoterapii wykorzystujący światło lasera do terapii. Laser używa się m.in. do zabiegów chirurgicznych (np. okulistycznych), do niszczenia tkanek zmienionych chorobowo (również nowotworowych), jako zabiegi zachowawcze do biostymulacji (laseroterapia niskoenergetyczna).
Lordoza
To fizjologiczne, łukowate wygięcie kręgosłupa w stronę brzuszną, w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa. Prawidłowy kąt lordozy szyjnej wynosi 20-40 stopni, a lordozy lędźwiowej 30-50 stopni. Patologiczne stany lordozy występują powyżej tych wartości (hiperlordoza i poniżej (hipolordoza).
M
MR (rezonans)
Rezonans magnetyczny- metoda badania pozwalająca uzyskać obraz wewnętrznych struktur obiektów- wykorzystywany na szeroką skalę w medycynie do obrazowania wnętrza ciała człowieka. Bardzo dobrze sprawdza się w obrazowaniu tkanek miękkich, co umożliwia obserwację zmian w mózgu i innych narządach trudnych do obrazowania innymi metodami (np. tomografią komputerową TK).
N
neuroOrtopedia
Ortopedia skierowana do pacjentów z zaburzeniami układu nerwowego najczęściej na skutek udarów lub innych uszkodzeń mózgu lub chorób takich jak stwardnienie rozsiane czy zespół Parkinsona. Ma ona na celu przywrócenie utraconych funkcji organizmu. Jeśli nie jest to możliwe stara się zaadaptować pacjenta do niepełnosprawności i zapobieganie pogłębieniu dysfunkcji oraz powstrzymywanie dobrych wzorców... Czytaj więcej
O
Orteza
Aparat mający na celu usztywnienie stawów (często zastępuje gips). Istnieją również ortezy aktywne zmniejszające spastyczność- nadmierne napięcie mięśni. Ortezy stosowane są przy urazach takich jak złamania, zerwania więzadeł, zwichnięcia, często jako unieruchomienie po zabiegach chirurgicznych oraz w chorobach- np. zespole cieśni nadgarstka, po udarach.
Ortopedia funkcjonalna
Ortopedia ukierunkowana na przywrócenie czynności potrzebnych pacjentowi do normalnego funkcjonowania takich jak siedzenie, samodzielne jedzenie, oraz indywidualnie czynności związanych z pracą (np. przywrócenie odpowiedniej sprawności palców osobie pracującej przy komputerze).
Ortopedia kardiologiczna
Ortopedia mająca na celu zapobieganie chorobom serca oraz poprawę jakości zycia pacjentów poprzez leczenie i ograniczenie postępu choroby.
R
Rotor rehabilitacyjny
Urządzenie rehabilitacyjne umożliwiające wykonywanie okrężnych ruchów (podobnie jak w rowerze).
Ruch bierny
Ruch nie wykonywany przez osobę, która jest jemu poddawana, jest wynikiem działania siły zewnętrznej.
S
Skolioza
Trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa. Popularnie nazywane jest bocznym skrzywieniem, gdyż w tej płaszczyźnie jest najbardziej widoczne. W większości przypadków przyczyna powstania skoliozy nie jest znana.
Skręcenie stawu skokowego
Inaczej dystorsja. Dochodzi do niego po wykonaniu niefizjologicznego ruchu (np. przekroczenie zakresu ruchu). Może spowodować uszkodzenie torebki stawowej, ścięgien i innych struktur znajdujących się w stawie. Skręcenie stawu skokowego jest popularnie nazywane skręceniem kostki.
Skupiona fala uderzeniowa
Fala uderzeniowa skoncentrowana w określonym punkcie. Stosowana jest do terapii, która często stanowi alternatywę do chirurgii. Inaczej nazywana zogniskowaną falą uderzeniową.
Staw biodrowy
Staw kulisty, trójpłaszczyznowy. W skład stawu biodrowego wchodzi kość biodrowa i kość miedniczna. Głowa kości biodrowej wchodzi w panewkę stawu biodrowego. Jest to najbardziej obciążony staw w ciele ludzkim, dlatego najczęściej ulega zniszczeniu.
Staw kolanowy
Bardzo skomplikowany i największy staw człowieka, utworzony przez kość piszczelową i kość udową. W skład stawu wchodzi również rzepka oraz łąkotki stawowe. Stabilizację zapewnia układ więzadłowy. Staw znajduje się w torebce stawowej, która zapewnia odpowiednie jego "smarowanie". W stawie tym można wykonać ruch zgięcia, oraz ruch nawracania i odwracania - tylko przy zgiętym stawie.... Czytaj więcej
Staw łokciowy
Dzieli się na 3 części- ramienno-promieniową, ramienno- łokciową, promieniowo- łokciową. Jest to staw zawiasowo-obrotowy, dwuosiowy. Staw otoczony jest torebką stawową.
Staw ramienny
Staw kulisty o największej ruchomości w ciele człowieka. Powierzchnie stawowe tworzą głowa kości ramiennej oraz wydrążenie stawowe oraz obrąbek łopatki. Staw ten stabilizowany jest przez więzadła. Ze względu na małą stabilizację kostną staw ramienny jest bardzo podatny na urazy.
Staw skokowy
Dzieli się na staw skokowy górny i staw skokowy dolny. Staw skokowy górny- staw skokowo goleniowy jest stawem zawiasowym złożonym (w jego skład wchodzą więcej niż 2 kości). Dzięki niemu możliwe jest zgięcie stopy. Staw skokowy dolny- staw skokowo-piętowo-łódkowy to staw jednoosiowy, złożony. Dzięki niemu możemy wykonywać ruchy odwracania i nawracania stopy.
Szyna CPM
Szyna umożliwiająca bierną rehabilitację- mobilizację stawów np. po zabiegach operacyjnych. Szyny pozwalają na szybkie rozpoczęcie rehabilitacji poprzez odtwarzanie naturalnych ruchów w stawie bez powodowania w nim nadmiernych obciążeń.
U
Z
Zapalenie ścięgna
Stan, w którym dochodzi do zapalenia ścięgna lub jego okolicy. Powoduje on silny ból. Bardzo często ma charakter przewlekły i nawracający. Podczas zapalenia ścięgno należy unieruchomić.
Zespół cieśni nadgarstka
Zespół chorobowy polegający na ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Dochodzi do niego zazwyczaj w wyniku stanu zapalnego w obrębie nadgarstka. Może powodować upośledzenie niektórych funkcji ręki.